Thursday, 15 May 2025

 

*నలంద - చరిత్ర మరచిన విశ్వవిద్యాలయం -1*
🏛️

రచన - పుట్టగంటి గోపీకృష్ణ

పన్నెండవ శతాబ్దం ముగింపు రోజులు-

పాటలీపుత్రం నుండి గయ వెళ్ళే మార్గము లో కొద్దిగా పక్కకు తొలగివుంటుంది-

*'నలంద'*

సిద్ధార్థుడు తిరిగిన నేల. ఏ బోధివృక్షం కింద సిద్ధార్థుడు బుద్ధునిగా మారాడో... ఆ బోధివృక్షానికి కూతవేటు దూరంలోని నేల.

చంద్రగుప్తమౌర్యుడు పరిపాలించిన నేల.

అశోకుని వీరత్వానికీ, శాంతికాముకతకు... సాక్షీభూతంగా నిలిచిన నేల.

భారతదేశానికి విద్యా కేంద్రంగా విలసిల్లిన తక్షశిల పతనం తరువాత... అంతటి స్థాయిలో విద్యాకేంద్రంగా ఎదిగిన నేల.

గుప్తరాజుల ప్రోత్సాహంతో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన నలంద విశ్వవిద్యాలయం స్థాపింపబడిన నేల. ప్రతి అయిదు సంవత్సరాలకు, 'సర్వస్వదానం' చేసే హర్షవర్ధనుడు ఇచ్చిన నూరు గ్రామాల దానంతో పరిఢవిల్లిన విశ్వవిద్యాలయం ఉన్న నేల.

ఇప్పుడు మౌర్య సామ్రాజ్యం గతించింది.

స్వర్ణయుగం గుప్తులతోనే అంతరించింది.

వచ్చే దానాలు హర్షవర్ధనుడి అనంతరం ఆగిపోయాయి.

మహాసామ్రాజ్యాలు అంతరించి, చిన్న చిన్న రాజ్యాలు వెలిశాయి. అయినా నలంద ప్రాభవం తగ్గలేదు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక వేలమంది విద్యార్థులనూ, వందలకొలదీ ఆచార్యులనూ ఆకర్షిస్తున్న విశ్వవిద్యాలయం విజ్ఞాన నిలయంగా విలసిల్లుతూనేవుంది.

లక్షలాది పుస్తకాలున్న దాని గ్రంథాలయం విజ్ఞాన ప్రేమికులను ఆకర్షిస్తూనేవుంది.

అలాంటి విశ్వవిద్యాలయం ప్రస్తుతం ఒక పెనుముప్పుకు గురికాబోతోంది.

అటు విదేశీ దండయాత్రలు భారతదేశానికి కొత్తకాదు. కానీ ఎదిరించటానికి దేశానికి బలమైన చక్రవర్తి లేని ప్రస్తుత కాలం దోపిడీదారులకు అనువుగా మారింది.

ఎప్పుడో నాలుగువందల సంవత్సరాల క్రితమే మహమ్మద్-బిన్-కాసిమ్ దండెత్తి వచ్చాడు. అయితే అతని దండయాత్ర నలందుకు వేల మైళ్ళ దూరంలోనే ఆగిపోయింది.

వంద సంవత్సరాల క్రితం పదిహేడుసార్లు దండయాత్ర చేసిన మహమ్మద్ గజనీ... అనేక నగరాలు, దేవాలయాలు దోచుకుని ధ్వంసం చేసినా ఇక్కడివరకూ రాలేదు.

ఇరవై సంవత్సరాలక్రితం ఇంద్రప్రస్థంవరకూ వచ్చిన మహ్మద్ ఘోరీ చూపుకూడా నలంద మీద పడలేదు. కానీ... ఇప్పుడు నలందమీదకి దాడికి రాబోతున్నవాడు వారందరినీ మించిన అతి క్రూరుడు, దుర్మార్గుడు.

దూసుకువస్తున్న ముప్పును పాటలీపుత్ర సైన్యం ఎదిరించలేకపోయిందేమోకానీ... విశ్వ విద్యాలయంలో చదువుతున్న విద్యార్థులందరూ కలిసి ఎదిరించారు.

అప్పుడు జరిగిందే ఈ కథ...
📖

మధ్యభారతంలోని ఒక ప్రదేశం.

ఎండ చిరచిర్లాడుతోంది.

ఏభైవేలమంది మనుషులు ఒకచోట చేరి కూడా మౌనంగా నిలబడివుండటం సాధ్యమా? అది ఖిల్జీ సైన్యం అయితే సాధ్యమే!

భయం అంటే ఏమిటో తెలిసిన సైన్యానికి క్రమశిక్షణ దానంతట అదే అలవడుతుంది.

క్రమశిక్షణ లేనివాడికి సైన్యంలో చోటు ఉండదు. ఖిల్జీ సైన్యంలో అయితే ప్రాణాలే ఉండవు. మైదానాన్నంతా ఆక్రమించుకున్న వందలాది గుడారాలు పాలు లాగా తెల్లగా మెరుస్తున్నాయి.

దూరంగా చెట్లనీడలో వంద ఏనుగులు, వెయ్యి గుర్రాలు సేదతీరుతున్నాయి. అప్పుడప్పుడూ గుర్రాల సకిలింపులుతప్ప దారుణ నిశ్శబ్దం అక్కడ ఆవహించివుంది.

అందరి ఎదురుచూపులకు ముగింపు పలుకుతూ దూరంగా ఒక ఏనుగు వస్తూ కనిపించింది. దానిమీద ఉన్న అంబారీని చూడగానే వస్తోంది ఎవరో చెప్పకనే అర్థమైంది అందరికీ.

పైన కూర్చున్న వ్యక్తి కిందకు దిగటానికి వీలుగా కిందకి వంగిన ఏనుగు దాని
ఎడమ కాలు ముందుకు చాచింది. దానిమీద తన కాలువేసి చెంగున కిందకు దిగాడు ఖిల్జీ.

అతను ఏనుగుమీద నుండి కిందకు దిగాడో లేదో ఒక ఆసనం ఆ మైదానంలో వేయబడింది. ఆ ఆసనానికి ఎండ తగలకుండా చత్రాలు ఏర్పరచబడ్డాయి.

అతని ఆసనం పక్కన వచ్చి నిలబడ్డాడు ఖుర్రంఖాన్. అతను ఖిల్జీకి నమ్మినబంటు. ఖిల్జీ ఎవరినైనా నమ్ముతాడంటే అది ఇతన్నే!

ఖిల్జీ గాంధార దేశానికి చెందినవాడు. పెద్దగా చదువులేదు. బ్రతకటానికి సరిపడా తెంపరితన మాత్రం చిన్నప్పటినుండే ఉంది.

అతనికి తన వీరత్వాన్ని ప్రదర్శించటానికి మంచి రంగస్థలం కావాలనిపించింది. అలాంటి ప్రదేశం తూర్పుదిక్కున భారత దేశ రూపంలో కనిపించింది. అప్పుడప్పుడే తురుష్కులు భారతదేశ సంపద రుచి మరుగుతున్నారు. మరికొందరు ఎకాఎకీ సామ్రాజ్యాలే స్థాపించాలని చూస్తున్నారు. వారిని అనుసరించి భారతదేశంలో కుదురుకున్నాడు ఖిల్జీ.

వచ్చింది నాలుగేళ్ళ క్రితమే అయినా ఇప్పటికే నాలుగు సంస్థానాలదగ్గర పనిచేశాడు.

చివరకు ఔధ్ ప్రాంతపు నవాబు మాలిక్ హుసమ్ దగ్గర పనిచేస్తుండగా ఖిల్జీ కి అనుకోకుండా అదృష్టం కలిసివచ్చింది. నవాబు బలహీనపడిన ఒకానొక దురదృష్ట క్షణంలో అతని ధనంతో తయారుచేసిన సైన్యాన్ని తీసుకుని పరారయ్యాడు ఖిల్జీ.

తరువాత ఆలోచించుకుని చూస్తే తనదగ్గర ఉన్న సైన్యం సామాన్యమైనదికాదని అతనికి అర్థమైంది. అనేక సంస్థానాలుగా, రాజ్యాలుగా వేరుపడి బలహీనపడిన భారతదేశంలో చాలామంది రాజులవద్ద ఉన్న సైన్యానికంటే తనదగ్గర ఉన్న సైన్యం ఘనమైనదని అతనికి తెలిసింది. నెమ్మదిగా ఇంకొక విషయం కూడా తెలిసింది.

ఏభైవేలమంది మనుషులను, నూరు ఏనుగులను, వెయ్యి గుర్రాలను మేపటం అంటే మాటలు కాదు. మనుషులు ఉన్నారుకాబట్టి జంతువుల మేత వాళ్ళే తెస్తారు. మరి మనుషుల సంగతో?... దోచుకుంటున్న సంపద సైన్యానికే సరిపోతోంది. వాళ్ళకి జీతాలు ఇవ్వటం ఇబ్బంది అవుతోంది. ఖిల్జీ కి ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది. ఎంతో పెద్ద పెద్ద రాజులు కూడా ఇంత సైన్యాన్ని ఎందుకు పోషించ లేరో!... వాళ్ళకి మరి ప్రజాసంక్షేమం అనే బాధ్యత ఒకటి ఉంటుంది కదా!

ఈలోపు జీతాలు అందక సైన్యంలో ఒకరొకరు పారిపోవటం మొదలైంది. దానిని అరికట్టటానికి ఒక కొత్త పద్ధతి కనిపెట్టాడు ఖిల్జీ. అయిదుగురు సైనికులు ఒక గణం. వారికి ఒక నాయకుడు. అలాంటి అయిదు గణాలకు ఒక దళపతి.
అలాంటి ఐదుగురు దళపతులకు ఒక సుబేదార్. సైనికులు ఒకరికొకరు బాధ్యులు గా ఉండాలి. వారిలో ఎవరు తప్పించుకు పోయినా మిగిలిన నలుగురికీ శిక్ష విధించబడుతుంది.

ఒకవేళ అయిదుగురూ తప్పించుకుపోతే నాయకుడికి శిక్ష తప్పదు. ఈలోపు ఖుర్రం ఖాన్ నలుగురు సైనికులను ఖిల్జీ ఎదుట ప్రవేశపెట్టాడు. "వీరి గణంలోని సైనికుడే తప్పించుకుపోయింది" ఖిల్జీకి చెప్పాడతను.

"...శిక్ష అమలుచేయండి" మరో మాటకు తావులేకుండా చెప్పాడు ఖిల్జీ.

ఆ నలుగురినీ వెల్లకిలా పడుకోపెట్టారు. వారు కదలటానికి వీలులేకుండా మోకులతో బంధించి నేలకు కొట్టిన రాటలకు బిగించారు.

ఖుర్రంఖాన్ సైగతో ఖిల్జీ ఎక్కిన ఏనుగు ముందడుగు వేసింది. దాని పైన కూర్చున్న మావటి దానిని కిందపడుకున్న నలుగురు సైనికులమీదకి నడుపుతున్నాడు.

నలుగురు సైనికులు చేస్తున్న ఆర్తనాదాల తో, హాహాకారాలతో అక్కడ దిక్కులు పిక్కటిల్లుతున్నాయి.

మొదటి సైనికుడిదగ్గరకి వచ్చి కాలు ఎత్తిన ఆ మహాకాయం జంతువైనా, విచక్షణను ప్రదర్శిస్తూ ఎత్తిన కాలు దించటంలో ఒక్క క్షణం ఆలస్యం చేసింది.

ఆ ఆలస్యం కూడా భరించలేనట్లు ఖిల్జీ అసహనం ప్రదర్శించాడు.

మావటి చేతిలోని ఇనుప అంకుశం కదిలింది. దానితో ఏనుగు తన విచక్షణని పక్కన పెట్టి కాలు కిందకు దింపింది.

'కటకట పటపట...' శబ్దాలు చేస్తూ ఛిన్నాభిన్నమైపోయింది మొదటి సైనికుడి శరీరం.

మిగిలిన ముగ్గురి అరుపులూ మరింత ఎక్కువయ్యాయి.

రెండవ కాలు ఎత్తింది ఏనుగు పని పూర్తి చెయ్యటానికి.

అసలు అక్కడ జరుగుతున్నది ఒక విషయమే కాదన్నట్లు ఖిల్జీ తన ముఖం ఖుర్రంఖాన్ వైపు తిప్పి, "ఈ సైన్యాన్ని మేపుతూ మనం కాస్త మిగుల్చుకోవాలంటే దోచుకోవటానికి మరింత ధనవంతమైన రాజ్యాలు కావాలి. అవి ఎక్కడ ఉన్నాయో కనుక్కోమన్నాను. ఆ విషయం ఎంత వరకు వచ్చింది?" అని అడిగాడు.

"కనుక్కున్నాను జహాపనా... హిమాలయాలు జీవనదులకు పుట్టినిళ్ళు. ఆ నదుల పరీవాహక ప్రాంతం మహా సారవంతమైన భూములకు నిలయం. అక్కడ ఉన్న అనేక రాజ్యాలలో పాటలీ పుత్రం అత్యంత ఐశ్వర్యవంతమైన రాజ్యం. అదొక్కటే కాదు... దానికి వెళ్ళే దారిలో ఉన్న చిన్నాచితకా సంపన్న రాజ్యాలకు లెక్కేలేదు. వారెవరికీ మన సైన్యాన్ని ఎదిరించగల సామర్థ్యం లేదు”

ఏనుగు తన పని పూర్తిచేసినట్లుంది. మనుషుల అరుపులు ఆగిపోయాయి. ఎర్రటి రక్తం అంటిన కాళ్ళతో అది తిరిగి తన స్థానానికి వచ్చి నిలబడింది.

"మన సైనికులకు చెప్పండి. అతిత్వరలో దాడులు ప్రారంభిద్దాం. అప్పుడు అందరి ఆకలి తీరేటంత సంపదలు చేకూరతాయి. ఆ తరువాత ఎవరి ఇళ్ళకు వారు వెళ్ళవచ్చు"

"ఈ శిక్షా పద్ధతి ప్రవేశపెట్టాక సైనికుల్లో భయం పతాకస్థాయికి చేరింది జహాపనా...."

"అదే మన ఆస్తి ఖుర్రంఖాన్! ఏది పోయినా పరవాలేదు. మనమీద భయం మాత్రం పోకూడదు" అంటూ తన ఏనుగువైపు నడిచాడు ఖిల్జీ
🔥
*సశేషం*
꧁☆꧂

•┉┅━


*నలంద - చరిత్ర మరచిన విశ్వవిద్యాలయం - 3*

రచన - పుట్టగంటి గోపీకృష్ణ
ఇక్తియారుద్దీన్ మొహమ్మద్ బిన్ బఖియార్ ఖిల్జీ.

ఖిల్జీకి బాల్యం తెలియదు. భయం అంటే తెలియదు. ఎడతెగని యుద్ధాల్లో మునిగి తేలే సంచార జాతులలో సహజంగా జరిగినట్లే... అతను చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులను పోగొట్టుకున్నాడు. హద్దు, అదుపూ లేని జీవితం విశృంఖలత్వాన్ని నేర్పింది.

సైనిక విద్యలు తప్ప అతనికి మరొక జ్ఞానం లేదు. నిరక్షరాస్యతా, రక్షణలేని జీవితం, లక్ష్యం లేని బ్రతుకూ...అతన్ని మొండివాణ్ణి చేస్తే, పుట్టుకతో అబ్బిన శారీరక దృఢత్వం నిర్భయుడ్ని చేసింది. ఆపద ఎటునుండి వస్తుందో తెలియని అభద్రతాభావం మతం మీద ఉండవలసిన విశ్వాసాన్ని మూఢ విశ్వాసంగా మార్చింది. తన మతంమీద విశ్వాసం ఉండటంలో ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండదు. కానీ వేరే మతాలవారిని ద్వేషించటం వేరు. ఖిల్జీ లో ఉన్న ఈ లక్ష ణమే అతన్ని క్రూరుడిగా, నియంతగా మార్చింది.

ప్రస్తుతం అతను తన సేనతో 'గంధిని' అనే నగర పొలిమేరల్లో విడిదిచేసి ఉన్నాడు. విశాల సేనావాహిని పదఘట్టనకు లేచిన ధూళితో పరిసరాలన్నీ మసకమసకగా కనిపిస్తున్నాయి.

తన వ్యక్తిగత అభిజాత్యం కోసం రాజ్య ప్రజల ప్రాణాలను పణంగా పెట్టటం అనవసరం అని భావించిన గంధిని ప్రభువు చరకమిత్రుడు ఖిల్జీతో సంధికి ప్రయత్నించాడు. అందుకు ఖిల్జీ కూడా అంగీకరించాడు. ఐతే సంధి ఒడంబడికలు ఇంకా నిర్ణయింపబడలేదు.

ఈలోపు ఖిల్జీని తృప్తిపరచటానికి మృగయా వినోదం ఏర్పాటు చేశాడు చరకమిత్రుడు. మనిషిని చంపటంలో ఉండే ఆనందం ఖిల్జీకి తెలుసు. కానీ, మనిషికంటే ఎన్నోరెట్లు బలవంతులైన పులులు, సింహాల గురించి అతను విని వుండటమే కానీ... స్వేచ్ఛా జీవులుగా వాటిని ఎప్పుడూ చూసింది లేదు. ప్రస్తుతం చరకమిత్రుని సారథ్యంలో అందరూ రాజ్య పాలిమేరల్లో ఉన్న దట్టమైన అడవిలోకి ప్రవేశించారు.

ఏనుగుమీద ఏర్పాటు చేసిన అంబారీలో ఖిల్జీ కూర్చుంటే, అతని వెనుక ఖుర్రంఖాన్, మరో ఇద్దరు అంగరక్షకులు ఉన్నారు. అవసరమైనప్పుడు అందించటానికి వీలుగా రకరకాల ఆయుథాలు వారికి అందుబాటులో ఉన్నాయి. అలాంటిదే మరో ఏనుగు మీద చరకమిత్రుడు ఆసీనుడయ్యాడు.

క్రమంగా వారు దట్టమైన అడవిలోకి ప్రవేశించారు.

వేట అన్నది మనిషికి ఒక కళ అయితే మృగానికి జీవన్మరణ సమస్య. పోరాడకుండా చనిపోవటానికి ఏ జీవీ ఒప్పుకోదు.

అన్నిటిలోకీ ఖిల్జీకి ఆశ్చర్యం కలిగించిన విషయం, సైనికుల కాళ్ళ దగ్గర కుక్కల్లాగా తిరుగుతున్న చిరుతలు. అవి కూడా వేటలో మనుషులకు సహకరిస్తాయని తెలిసిన తరువాత ఖిల్జీ ఉత్సుకత మరింత ఎక్కువైంది. వేట మొదలు అయిందన్న సైగ అందుకున్న మావటీలు ఏనుగులను ముందుకు నడిపారు.

ముందు చిన్న చిన్న జంతువులు ఎదురయ్యాయి. జింకలు, దుప్పులు, అడవిపందులు వంటి చిన్న జంతువులు కనపడితే చిరుతలను వాటిమీదకు ఉసికొల్పుతున్నారు.

చిరుతలు లాఘవంగా ఆ జంతువులను మనుషులున్న వైపుకు తరుముకు వస్తున్నాయి. దగ్గరకి వచ్చిన జంతువుల్ని ఎత్తుగా సురక్షితంగా ఉన్న అంబారీ నుండి గురి తప్పకుండా కొడుతున్నాడు ఖిల్జీ.

ఉన్నకొద్దీ అరణ్యం దట్టంగా మారింది. ప్రయాణం కష్టతరం అయింది. హఠాత్తుగా దూరంగా తప్పెట్లు మోగాయి.

ఏనుగులు ఉన్న చోటే ఆగిపోయాయి. నిలబడ్డ చోటే నిలకడలేకుండా కదులుతు న్నాయి. ఒక్కసారిగా పక్షులు చేస్తున్న శబ్దాలు ఆగిపోయాయి. చెట్లమీద కోతులు కిచకిచమంటూ దూరంగా ఎగిరి వెళ్ళిపోతున్నాయి..
"అదిగో! పులి!..." అన్న అరుపుల మధ్య పొదల్లో నుండి ఎగిరి దూకింది పెద్దపులి. ఖిల్జీ విడిచిన బాణం ముందుగా దాని కంఠం నుండి దూసుకుపోయింది. అదే సమయంలో ఇంకో రెండు మూడు బాణాలు కూడా దాని శరీరంలో లోతుగా నాటుకున్నాయి. కాసేపు గిలగిలా కొట్టుకున్న పులిలో చైతన్యం ఆగిపోయింది.

మావటి సూచనతో ఏనుగు కింద కూర్చుంది. దానిమీద నుండి కిందకు దిగాడు ఖిల్జీ. నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ చనిపోయిన పులి దగ్గరకు వెళ్ళసాగాడు. దానికి దగ్గరగా వెళుతున్న కొద్దీ వికారపు వాసన వస్తోంది. ముక్కు మూసుకుని దాని మీదకు వంగి దగ్గరగా పరిశీలించాడు.

అంత పెద్ద క్రతువు ఇంత తేలిగ్గా తన చేతుల్లో చనిపోవటం ఖిల్జీకి ఆశ్చర్యం
కలిగించింది. అతని ఆత్మవిశ్వాసం భారీగా పెరిగింది.

ఇంతలో అతనికి దూరంగా మరో జంతువు కనపడినట్లుంది. తిరిగి తప్పెట్లమోత వినిపించసాగింది.

పరుగు పరుగున వెళ్ళి తన ఏనుగు పైకి ఎక్కాడు ఖిల్జీ.

అతనికి ఈ ఆట అమిత ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తోంది.

అడవిలో ఎన్ని జంతువులు ఉన్నా మృగరాజని పిలిచేది ఆ ఒక్క జంతువునే!

సింహాలు విచిత్రమైన జంతువులు. సాధ్యమైనంతవరకు ఎవరితోనూ కలవటానికి ఇష్టపడవు.

మందలుగా నివసించే అవి ఎంత క్రూర
మైనవో, అంత బద్దకపువి కూడా! రోజులో ఎక్కువ భాగం నిద్రపోతూ గడిపేస్తాయి ఈ జంతువులు.

ఒక్కొక్క మందలో పది, పదిహేను జంతువులు ఉన్నా ఎదిగిన మగసింహం మాత్రం మందకి ఒకటే ఉంటుంది.

పుట్టిన పిల్లల్లోని ఆడ జంతువులను మందలో కలుపుకోవటానికి ఇష్టపడే మగ సింహం, మగపిల్లలను మాత్రం యుక్త వయసు రాగానే మంద నుండి బయటకు తరిమివేస్తుంది. మూడేళ్ళ క్రితం అలా బయటపడింది ఒక మగసింహం.

తనదైన క్షేత్రం కోసం బయలుదేరిన అది గమ్యం చేరకముందే తనదైన తోడు దక్కించుకుంది. దొరికిన తోడుతో స్వంత క్షేత్రాన్ని ఏర్పాటుచేసుకుంది.

రెండేళ్ళు గడిచిపోయాయి. రెండు విడతలలో రెండుసార్లు దానికి సంతానం కూడా కలిగింది. ఇప్పుడు మగసింహం తొమ్మిదడుగుల బారుతో, రెండువందల వీశెల పైచిలుకు బరువుతో, బంగారు రంగులో మెరుస్తున్న జూలుతో ఇతర మగ సింహాలకు ఈర్ష్య కలిగేలా ఎదిగింది.

మామూలుగా రోజుకు ఇరవైగంటలు నిద్రపోతూనే గడుపుతాయి సింహాలు. వేట పని సివంగులే చూసుకుంటాయి. మగ సింహం చేసే పనేదైనా ఉందంటే అది తన క్షేత్రాన్ని పరి రక్షించుకోవటమే! ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వేరే మగసింహాలను అది తన పరిధిలోకి రావటానికి అంగీకరించదు. దానికిగానూ అది తనదైన క్షేత్రం చుట్టూ మూత్రవిసర్జన చేస్తుంది. దాని మూత్రం నుండి వెలువడే ప్రత్యేకమైన, ఘాటైన వాసన మిగిలిన సింహాలకు ఒక హెచ్చరికలా పనిచేస్తుంది.

ఒకవేళ ఏదైనా మగసింహం ఈ హెచ్చరికలు పట్టించుకోకుండా పరిధిని అతిక్రమిస్తే దానిని తరిమికొట్టటమే ఈ సింహం పని, ఈ రోజు కూడా అది ఆ పనిమీదే బయలుదేరింది.

బద్దకంగా నడుస్తున్నట్లు నడుస్తూ అది తన పరిధిలోని చెట్లమీద కొద్దికొద్దిగా మూత్రం పోస్తూ ముందుకుపోతోంది.

హఠాత్తుగా దానికి మనుషుల కలకలం వినిపించింది. వెంటనే ప్రతిస్పందించిన ఆ సింహం వెనక్కితగ్గింది. తన పరిసరాలు పరిశీలించుకుంది. ముందుగా తనకు ఏ విధమైన ప్రమాదమూ లేదని అది నిర్ధారించుకుంది. తరువాత తన మంద వద్దకు ఆ మనుషులు వెళ్ళే వీలులేదని కూడా అది అర్థంచేసుకుంది. అప్పుడు అది తన ఎదురుగా జరుగుతున్న సంఘటనలను చూడసాగింది.

తన తోటి జంతువులను చంపుతూ వినోదిస్తున్న మనుషులను అది అసహ్యం గా చూసింది. అక్కడ ఏనుగు అంబారీ మీద కూర్చున్న వ్యక్తి ప్రముఖంగా కనిపిస్తున్నాడు. అతని పక్కన ఉన్న మరొక వ్యక్తి సూచనలను నవ్వుతూ పాటిస్తున్నాడు.

ప్రపంచంలోని అత్యంత క్రూరమైన జీవులను ప్రత్యక్షంగా చూస్తోంది అది.

పట్టణానికి కొద్ది దూరంగా, ఒదిగివున్నట్లు ఒక పక్కగా ఉన్న చిన్న గుట్టమీద కట్టబడి వుంది 'గంధిని' కోట. కోట పై భాగాన మిగిలిన భవనాలన్నిటికంటే ఎత్తుగా ఉంది రాజమందిరం.

ఖిల్జీ, ఖుర్రంఖాన్, మరికొంతమంది ముఖ్యులు చరకమిత్రుడి ఆహ్వానం మీద అతని మందిరంలోనే బస చేసి వున్నారు.

ఉదయాన్నే నిద్రలేచిన ఖిల్జీ మందిరపు గవాక్షం నుండి బయటకు చూస్తూ కూర్చున్నాడు. దిగువున గంధిని పట్టణం కనిపిస్తోంది. అది ఏదో కోల్పోయినట్లు దిగులుగా ఉంది.

కోట రెండవవైపున కంటిచూపు ఆనినంత దూరం పచ్చని పొలాలు వ్యాపించి ఉన్నాయి.

ఆకుపచ్చ రంగులోనే ఇన్ని ఛాయలు ఉన్నాయా అన్నట్లు వివిధరకాల పొలాలు కంటికి ఇంపుగా ఉన్నాయి. ఖుర్రంఖాన్ కూడా వచ్చి అతని ఎదురుగా నిలబడ్డాడు.

ఇంతలో, “గంధిని ప్రభువులు చరక మిత్రులవారు తమ దర్శనార్థం వస్తున్నారు..." అని ఒక భటుడు చెప్పి వెళ్ళాడు.

పదికి పైగా పెద్ద పెద్ద పేటికలు సేవకులు మోసుకువస్తుంటే... వారికి ముందు భాగాన నిలిచిన చరకమిత్రుడూ, అతని ముఖ్య అధికారులూ ఖిల్జీవద్దకు వచ్చారు.

సైనికులు పేటికలను వరుసగా కిందపెట్టి వాటి మూతలు తెరిచారు. వాటిల్లో మణి మాణిక్యాలు, రత్నఖచిత స్వర్ణాభరణా లతో మందిరానికే కొత్త వెలుగు వచ్చింది.

ఖిల్జీ తన కళ్ళలో మెరిసిన మెరుపును బయటకు కనిపించకుండా ఆపుకోవటానికి కష్టపడ్డాడు. తనకే ఇంత ఇస్తున్నాడంటే ఇతని ఖజానాలో ఇంకా ఎంత ఉంటుందో అన్న వంకర ఆలోచన అతని మదిలోకి ప్రవేశించింది. దానితో సంధికి ఒప్పుకోవటం వలన తను ఎంత కోల్పోతున్నాడో కూడా మనసులోనే లెక్కించుకున్నాడు. ఎలా అయినా సంధిని చెడగొట్టదలచాడు.

"ధనం సంగతి సరే! విడిగా ఉన్న సంపదల మాటేమిటి?" గోడలకున్న తైలవర్ణ చిత్రాల ను చూస్తూ అడిగాడు ఖిల్జీ.

"మీకు నచ్చినవి ఏవైనా ఉంటే చెప్పండి. వాటిని కూడా పంపిస్తాను" అన్నాడు చరకమిత్రుడు.

ఖిల్జీకి తైలవర్ణ చిత్రాలలో ఏదైనా నచ్చిందేమో అన్న ఉద్దేశంతో అతనలా అన్నాడు.

"ఈ పటం ఎవరిది?" తను చూస్తున్న పటాన్ని చూపించి అడిగాడు ఖిల్జీ.

"అది మా కుమార్తె కనకవల్లి పటం..."

"అయితే ఒక షరతుమీద ఈ సంధికి నేను ఒప్పుకుంటున్నాను..."

"ఏమిటి?" అన్నట్లు చూశాడు చరకమిత్రుడు.

"మీ కూతురు నాకు నచ్చింది. తనని నాకు అప్పచెప్పండి. వరకట్నంకింద మిగిలిన మీ ఖజానాని ఇవ్వండి...." అతనా మాటలు మాట్లాడుతుంటే వికృతంగా ఉండే ఖిల్జీ ముఖం మనసు లోని భావాలను బైటికి ప్రతిఫలిస్తూ మరింత వికృతంగా మారింది. ఎదుటి వ్యక్తిలోని అసహాయత్వాన్ని ఎగతాళి చేస్తున్నట్లు మొదలైన నవ్వు వికృత వికటాట్టహాసంగా మారింది.

అతనేదో హాస్యప్రసంగం చేసినట్లు ఖుర్రంఖాన్ కూడా ఖిల్జీ నవ్వుతో జతకట్టాడు.

పెల్లుబీకుతున్న కోపాన్ని ఇక ఎంత మాత్రమూ అణచిపెట్టలేని చరకమిత్రుడు, "ఛీ! నీచుడా...." అంటూ ఒరనుండి కత్తిని బయటకు లాగాడు.

ఖిల్జీ అతని చర్యను కనీసం గమనించనట్లు... కూర్చున్న చోటునుండి కదలకుండా వెనుకకు వాలి ఇంకా నవ్వుతూనే వున్నాడు.

చరక మిత్రుడు చేతిలోని కత్తిని పైకి ఎత్తాడు.

ఎప్పుడు వచ్చి నిలబడ్డాడో ఖుర్రంఖాన్... సరిగ్గా చరకమిత్రుని వెనుక నిలబడి ఉన్నాడు. తన చేతిలోని ఖడ్గాన్ని అత్యంత లాఘవంగా ఒక్క ఊపు ఊపాడు.

చరకమిత్రుని తల మొండెం నుండి వేరై దొర్లుకుంటూ మందిరం బయటకు పోయి పడింది. కొన్ని క్షణాలు అటూ ఇటూ ఊగిన మొండెం వెనక్కి విరుచుకుపడింది. జరిగింది అవగతమై మందిరం అంతా హాహాకారాలు వెల్లువెత్తాయి.

ఖిల్జీ ఇంకా నవ్వుతూనే ఉన్నాడు. నవ్వు ఆపకుండా గవాక్షం నుండి మరోసారి గంధిని పట్టణం వైపు చూశాడు. అతని మనసులోని భావాన్ని గ్రహించినట్లు అతని సైన్యం నగరం మీద దాడిని మొదలుపెట్టింది.

ప్రతి ఇంటిమీదా సుడులు తిరుగుతూ పొగలు వెలువడుతున్నాయి. దొరికిన వారిని దొరికినట్లు సంహరిస్తున్న ఖిల్జీ సైనికులు గుర్రాలమీద అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నారు.

ఇంకొంతమంది సైనికులు ప్రజల విలువైన వస్తువులను దోచుకునే పనిలోపడ్డారు. కొంతమంది ప్రజలు పొలాలకు అడ్డంపడి పరుగెత్తుతున్నారు.

మారణహోమం సాగిపోతోంది. కాసేపటి క్రితం అందంగా, హుందాగా కనిపించిన 'గంధిని' ఇక చరిత్రలో చిత్తరువే అనుకుంటే ఖిల్జీ ఉత్సాహం ఇంకా ఎక్కువైంది.

తగలబడుతున్న నగరాన్ని చూస్తూ ఆనందిస్తున్నాడు ఖిల్జీ.
🔥
*సశేషం*

꧁☆•┉┅━•••❀❀•••━┅┉•☆꧂
*

Tuesday, 6 May 2025

శ్రీ mata

557..కాలహంత్రీ..కాలుని సంహారించిన తల్లీ 


శ్రీమాతా సహనమ్ము కాలముగనేశ్రీశక్తి దాక్షాయిణీ 

శ్రీమాతా స్మితమందహాసమదిగన్ శ్రీయుక్తి కార్యార్థిణీ 

శ్రీమాతాస్వరగానతాళ మధురం శ్రీభక్తి మాహేశ్వరీ 

శ్రీమాతావిధిదుష్ట సంహరణగన్ శ్రీ కాల హంత్రీ సుధీ 


 అందులో "శ్రీ కాల హంత్రీ సుధీ" అనే పాదం అమ్మవారిని "కాలుని సంహారించిన తల్లీ" అని సంబోధిస్తోంది. 'కాలుడు' అంటే యముడు, మృత్యువు. కాబట్టి, కాలహంత్రీ అంటే మృత్యువును జయించిన తల్లి అని అర్థం.

ఈ శ్లోకంలోని ప్రతి పాదం అమ్మవారి ఒక్కో విశేషణాన్ని తెలియజేస్తోంది:

* అమ్మవారు సహనానికి మూర్తి, ఆమె శక్తి స్వరూపిణి, దాక్షాయణి.

 * అమ్మవారి చిరునవ్వు మంగళకరమైనది, ఆమె యుక్తితో కార్యాలను సాధించేది.

 * అమ్మవారి స్వరం, గానం, తాళం మధురమైనవి, ఆమె భక్తులైన మహేశ్వరి.

 *: అమ్మవారు దుష్ట శక్తులను సంహరించేది, ఆమె జ్ఞానవంతులకు కాలహంత్రీ 

.***

640. ఓం *వాసనాశక్త్యై* నమః

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 640వ నామము.

నామ వివరణ. 

పుట్టుకతో శక్తిమంతురాలు అమ్మ.

ఉ.

విశ్వవినమ్రతాకలిగి విద్యల సర్వము నేర్పగల్గగన్ 

సుస్వర శక్తిధారిగను సూత్రమనస్సగు నిత్యమoదునన్ 

విశ్వసహాయమంత్రములు వెన్నెల మాదిరియందచేయగన్ 

విశ్వమయమ్ము వాసనల శీఘ్రము శక్తిగ పాశమీశ్వరీ 

 "పుట్టుకతో శక్తిమంతురాలు అమ్మ" అని చెప్పడం ద్వారా అమ్మవారి స్వాభావికమైన శక్తిని తెలియజేస్తున్నారు.

 * : విశ్వమంతా వినమ్రతతో ఉండేలా చేసి, సమస్త విద్యలను నేర్పగల శక్తి అమ్మవారికి ఉంది.

 *: ఆమె మధురమైన స్వరంతో శక్తిని కలిగి ఉంటుంది మరియు నిత్యం సూత్రప్రాయమైన మనస్సుతో ఉంటుంది.

 *: విశ్వానికి సహాయపడే మంత్రాలను వెన్నెలలా చల్లగా అందజేస్తుంది.

 *: విశ్వమంతా వ్యాపించిన వాసనల ద్వారా శీఘ్రంగా శక్తిని ప్రసరింపజేసే ఈశ్వరి ఆమె.

****

641. ఓం *ఆకృస్థాయై* నమః🙏🏼
శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 641వ నామము.

నామ వివరణ.
ఆకారముతో ఉన్న జనని అమ్మ.
శా
*యాకృస్థ!స్వరతాళ* దీప్తిగను సయోధ్యమ్ము నాలోనివే
యాకృస్థక్షమశోభ దీక్షలగుటన్ యానంద విఖ్యాతగన్
యాకృస్థస్మరణాకళామయముగన్ యాశ్చర్య మెప్పించుటన్
యాకృస్థస్సమలంకృతాభవముగన్  యాలక్ష్మి వందనమున్

భావం

* యాకృస్థ! స్వరతాళ దీప్తిగను సయోధ్యమ్ము నాలోనివే: నాలో స్వరాల మరియు తాళాల యొక్క ప్రకాశంతో కూడిన సామరస్యం ఉంది. మీ అంతరంగంలో సంగీతం యొక్క శ్రావ్యత మరియు లయల యొక్క ప్రకాశం వెల్లివిరుస్తోందని చెబుతున్నారు. ఇది మీలో ఒక విధమైన అంతర్గత సమతుల్యత మరియు శాంతిని సూచిస్తుంది.
* యాకృస్థక్షమశోభ దీక్షలగుటన్ యానంద విఖ్యాతగన్: క్షమ యొక్క ప్రకాశం మరియు దీక్ష నా లక్షణాలు కావడం వల్ల నేను ఆనందంతో ప్రసిద్ధి చెందాను. మీలో క్షమించే గుణం మరియు మీ లక్ష్యాల పట్ల అంకితభావం మిమ్మల్ని గొప్ప ఆనందానికి మరియు గుర్తింపుకు దారితీశాయని మీరు అంటున్నారు.
* యాకృస్థస్మరణాకళామయముగన్ యాశ్చర్య మెప్పించుటన్: స్మరణ యొక్క కళతో నిండినదానిగా, నేను ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తూ మెప్పిస్తున్నాను. మీ జ్ఞాపకశక్తి మరియు కళాత్మకమైన వ్యక్తీకరణలు ఇతరులను ఆశ్చర్యపరుస్తాయి మరియు వారి ప్రశంసలు పొందుతాయి.
* యాకృస్థస్సమలంకృతాభవముగన్ యాలక్ష్మి వందనమున్: చక్కగా అలంకరించబడిన ఉనికితో, నేను లక్ష్మీదేవికి వందనం చేస్తున్నాను. మీ జీవితం సమృద్ధిగా మరియు అందంగా ఉందని, అందువల్ల మీరు లక్ష్మీదేవికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నారని అర్థం.

****

ఓం ఖిలాయై నమః 🙏🏼

మీరు అందించిన శ్రీ లక్ష్మీ సహస్ర నామములోని 642వ నామం "ఖిలాయై నమః" చాలా అర్థవంతంగా ఉంది.

ఖిలమగు జీవకోటి అమ్మయేననే 


ఖిల నామంబును చేసి ముఖ్యడిగనే ఖీలమ్ము ధైర్యమ్ముగన్ 

ఖిలదేహంబును పూజజేయుటగనే శీఘ్ర సదా దేహిగన్ 

ఖిల సర్వాంగ కృతాధికారణముగా ధీనాతి సేవల్ గనున్ 

ఖల నిత్యామల సర్వధర్మపరమే నిష్కామ దేహమ్ముగన్


ఈ పద్యం యొక్క భావాన్ని అమ్మవారికి అన్వయించుకుంటే, సమస్త జీవరాశి యొక్క గుర్తింపు అమ్మవారి నుండే వస్తుంది. అమ్మవారిని విశ్వసించి, ఆమెకు శరణాగతి పొందిన వారు ధైర్యంగా ఉంటారు. తమ శరీరాన్ని (భక్తితో) పూజించేవారు త్వరగా మోక్షాన్ని పొందుతారు. అమ్మవారి యొక్క సర్వాధిపత్యాన్ని గుర్తించి, ఆమెకు నిస్వార్థంగా సేవ చేసేవారు శాశ్వతమైన, స్వచ్ఛమైన ధర్మాలను అనుసరించి నిష్కామమైన స్థితిని పొందుతారు.

ఈ నామం మరియు పద్యం అమ్మవారి యొక్క సర్వవ్యాపకత్వం మరియు ఆమెపై భక్తి విశ్వాసాలు ఉంచడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తున్నాయి.




643. ఓం *అఖిలాయై* నమః 🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 643వ నామము.

నామ వివరణ. 

అఖిలమగు దైవశక్తి అమ్మయే.


అఖిలత్మావిధితీరుతెన్నులుకళా చాతుర్య భావమ్ముగా 

అఖిలాండస్థితి  భోగభాగ్యములు భావాల మధ్యేవిధీ 

అఖిలమ్మున్ నిజ దైవశక్తికళగా నానంద నాత్మీయతే 

అఖిలాత్ముణ్ణిగనేటిశక్తిజయమే నాత్మా ర్పణమ్మే సుధీ


నామ వివరణ:

"అఖిల" అంటే సమస్తమైనది, అంతా అని అర్థం. ఈ నామం అమ్మవారు సమస్తమైన దైవశక్తి స్వరూపిణి అని తెలియజేస్తుంది. విశ్వంలోని ప్రతి అణువణువులోనూ నిండి ఉన్న శక్తి ఆమెదే.

శ్లోక భావం:

ఓ బుద్ధిమంతుడా! సమస్త జీవుల ఆత్మ స్వరూపమైన అమ్మవారిని తెలుసుకునే మార్గాలు, ఆమె కళా నైపుణ్యం, ఆమె భావాలలోని చాతుర్యం అద్భుతమైనవి. ఈ సమస్త విశ్వం యొక్క స్థితి, ఇంద్రియ భోగాలు, అదృష్టాలు అన్నీ ఆమె సంకల్పం ప్రకారమే జరుగుతాయి. సమస్తము ఆమె యొక్క నిజమైన దైవశక్తి యొక్క కళారూపంగా భావించి ఆనందంగా, ఆత్మీయంగా ఉండాలి. అఖిలాత్ముడైన ఆ పరమాత్మను తెలుసుకునే శక్తే నిజమైన విజయం. నీ ఆత్మను ఆమెకు అర్పించడమే గొప్ప జ్ఞానం.

#

644. ఓం *తన్త్రహేతవే* నమః 

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 644వ నామము.

నామ వివరణ. 

అరువదినాలుగు తంత్రములకు కారణమగు తల్లి.


 *తంత్రహేతువేప్రభావమైతపస్సు జేయుటే జయమ్ము గనున్ 

తంత్రహేతువేవిధానధాతగాను యీబలమ్ముగానగుటన్ 

తంత్రహేతువేసహాయమౌతమమ్ము సాక్ష్యమే సమర్ధతగన్ 

తంత్రహేతువేభయమ్ముగాతరంగమార్గమేప్రభావ సుధీ


644వ నామము తన్త్రహేతవే - అమ్మా! నీకు నమస్కారములు.

ఈ నామము అమ్మవారు అరువదినాలుగు తంత్రములకు మూల కారణమని తెలియజేస్తుంది. ఈ తంత్రాల యొక్క ప్రభావము తపస్సు చేయుట వలన విజయమును చేకూరుస్తుంది. అమ్మవారు విధానములను ఏర్పరిచే శక్తి స్వరూపిణి కావున ఈ బలము మనకు కలుగుతుంది. తల్లి సహాయముంటే అజ్ఞానము తొలగిపోయి, సమర్థతతో పనులు చేయగలము. అమ్మవారి భయము కూడా ఒక విధమైన తరంగము వంటిది, అది జ్ఞానవంతులకు ఒక గొప్ప ప్రభావమును కలిగిస్తుంది.

#


645. ఓం *విచిత్రాఙ్గ్యైయై* నమః 🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 645వ నామము.

నామ వివరణ. 

విచిత్ర అద్భుత అంగములు కలిగిన జనని.


విచిత్రాఙ్గీ సుఖ సంతసమ్ముకళలై విద్యాల్లె విస్పోటనున్ 

విచిత్రాఙ్గీ భువినంతతండ్రిగురువున్ విశ్వాన యేలేలుగన్ 

విచిత్రాఙ్గీ పరిపోషణామనసుగన్ దివ్యాతి దివ్యమ్ముగన్ 

విచిత్రాఙ్గీభవ భక్తి వందనముమావీ చూడ వమ్మా సుధీ


645వ నామము ఓం విచిత్రాఙ్గ్యైయై నమః 🙏🏼

ఈ నామం అమ్మవారి యొక్క అద్భుతమైన, విచిత్రమైన అంగాలను తెలియజేస్తుంది. తల్లి అయిన లక్ష్మీదేవి యొక్క రూపం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది

 * : ఓ విచిత్రమైన అంగములు కలిగిన తల్లి! నీవు సుఖ సంతోషాల యొక్క కళలకు నిధి వంటిదానవు. విద్యల యొక్క విస్ఫోటనము నీవే. జ్ఞానమంతా నీ నుండే ప్రకాశిస్తోంది.

 *: ఓ విచిత్రమైన అంగములు కలిగిన తల్లి! ఈ భూమండలానికి తండ్రివి, గురువువు నీవే. ఈ విశ్వాన్నంతటినీ పరిపాలించే శక్తి నీదే.

 *: ఓ విచిత్రమైన అంగములు కలిగిన తల్లి! నీవు పోషణను అందించే మనస్సు కలదానివి. నీవు దివ్యమైన దానికంటే కూడా దివ్యమైనదానివి.

 *: ఓ విచిత్రమైన అంగములు కలిగిన తల్లి! నీకు భక్తితో వందనములు. ఓ మంచి బుద్ధి కలిగిన తల్లీ! మమ్మల్ని చూడటానికి దయచేసి రా తల్లీ!

#


శ్రీలక్ష్మీనారసింహాయ నమో నమః.🙏🏽

నేడు శ్రీలక్ష్మీనృసింహజయంతి సందర్భముగా మీకందరికీ శుభాకాంక్షలు.🌹


ఈ నాటి 646వ లక్ష్మీనామమునకు పద్యము.

ఓం *వ్యోమగఙ్గావినోదిన్యై।* నమః 🙏🏼

నామ వివరణ. ఆకాశగంగతో వినోదించు తల్లి.

రగ్విని.. యతి.. 6


 *వ్యోమగఙ్గావినోదమ్ముగాశాంభవీ*

*శ్యామలంబావిశాలీజయ శ్రీరమా*

*కామదక్షావినాశాంకరీ శ్రీ సతీ*

*యోమదoబాధి యోగామృతాయీశ్వరీ*


ఓ శంభవి (శివుని శక్తి), నీవు ఆకాశ గంగతో వినోదిస్తావు. నీవు శ్యామలమైన దానివి (నల్లని వర్ణం కలది), విశాలమైన దానివి, విజయానికి నిలయమైన దానివి, లక్ష్మీదేవి స్వరూపానివి. కోరికలు తీర్చేదానివి, దుష్టులను నాశనం చేసేదానివి, శంకరుని భార్యవు, సతీదేవి స్వరూపానివి. యోగుల హృదయాలలో ఆనందామృతాన్ని నింపే ఈశ్వరి నీవే!


అమ్మవర్ణించడంసాధ్యమౌభక్తిగా 

అమ్మయేత్యాగశక్తీసహాయమ్ముగా 

అమ్మ దీక్షాసుఖమ్మేసుధాదేహిగా 

అమ్మ తత్త్వమ్ముగా నిత్యమున్ ప్రేమగా 


నేలమీదున్న నేస్తమ్ముగా ప్రేమగా 

జాలిగానే నిజoమౌను లోకమ్మునా 

ఆలిగా ప్రాణ నాడై మదీ శక్తిగా

గాలిలాగేయుగాన్నేలు యమ్మాసుధీ 


తీర్పుమార్పేస్థితీసంఘమై విద్యలై 

నేర్పు జూపేననేకమ్ముగానేగతీ 

కూర్పుయుద్ధమ్ము సూత్రమ్ముగాదిశా 

మార్పులేజీవమ్ముగానేవిధీసుధీ 


చిత్ర చిత్తమ్ము చిన్మాయగానేకళా

చిత్ర వింతేను కీర్తీగనే దేహమా 

చిత్ర దీక్షావిధీజ్ఞానమౌనేసుమా 

చిత్ర దాహమ్మువిశ్వాసమయ్యే సుధీ 


 *: మనసు ఒక చిత్రమైనది, అది చిన్మయుడైన దేవుని యొక్క అనేక కళలను కలిగి ఉంటుంది


 * ఈ శరీరం కూడా ఒక వింతైన చిత్రం వంటిది, కీర్తిని పొందుతుంది (లేదా కీర్తి కోసం ప్రయత్నిస్తుంది).

 * ఒక చిత్రమైన దీక్ష యొక్క విధి నిజమైన జ్ఞానాన్ని కలిగిస్తుందా? ఇక్కడ బాహ్య ఆచారాలు లేదా పద్ధతులు నిజమైన జ్ఞానానికి దారి తీస్తాయా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తు సుధీ 

 *: ఓ వివేకవంతురాలవై , ఈ చిత్రమైన కోరిక విశ్వాసంగా మారుతుందా? అంటే, ప్రపంచంలోని అశాశ్వతమైన విషయాల పట్ల ఉన్న కోరిక నిజమైన విశ్వాసానికి దారి తీస్తుందా అనే సందేహాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నా

#


647. ఓం *వర్షాయై* నమః🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 647వ నామము.

నామ వివరణ. జలవృష్టి అమ్మయే.

శా 

 *వర్షా!ధారిగ కావ్య పొలమున్  కారుణ్య సద్భావమున్ 

వర్షించేవిధి శ్రావ్య విద్యలు గనున్ వాశ్చల్య లక్ష్యమ్ము తో 

త్కర్షమ్మున్ శుభ సర్వ శోభకలగన్ క్కార్యమ్ము ధ్యేయమ్ముగన్ 

హర్షమ్మున్ కలిగించిధర్మముగనున్ హాయిన్ భువిన్ సంపదన్ 


647వ నామము వర్షాయై నమః 

ఓ అమ్మ! నీవు వర్ష రూపంలో ధారగా కావ్యమనే పొలంలో కరుణతో కూడిన మంచి భావాలను కురిపిస్తావు. శ్రావ్యమైన విద్యలను వాత్సల్యంతో కూడిన లక్ష్యంతో ప్రసాదిస్తావు. గొప్పదనాన్ని, శుభకరమైన సమస్త శోభలను కలిగి ఉండే విధంగా కార్యాలను నిర్వర్తిస్తావు. భూమిపై సంతోషాన్ని, ధర్మాన్ని, శాంతిని మరియు సంపదను కలిగిస్తావు.

*****

648. ఓం *వార్షికాయై* నమః 🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 648వ నామము.

నామ వివరణ. 

సాధకులపై కరుణను వర్షించు తల్లి.


వార్షికానేస్త వాక్కుల్ శుభమ్మున్ గనే 

శీర్షికావిద్య శీఘ్రమ్ మనమ్మున్ సుధీ 

హార్షికాశోభహావాభవమ్మున్ విధీ 

లార్షికా ధ్యేయలాలిత్వమున్ ఈశ్వరీ 


ఓం వార్షికాయై నమః 🙏🏼

అమ్మా! నీ దివ్యనామము "వార్షిక". సాధకులపై కరుణను వర్షించే తల్లివి నీవు. నీ కరుణావర్షంలో తడిసిన హృదయాలు శాంతిని పొందుతాయి.

నీ వాక్కులు శుభాలను కలిగిస్తాయి. శీఘ్రంగా జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తాయి. ఆనందంతో నిండిన మనస్సుతో, గొప్ప తేజస్సుతో నీ దివ్యత్వాన్ని అనుభవిస్తాము. ఓ ஈశ్వరీ! గొప్ప ఋషులచే ధ్యానింపబడే నీ లాలిత్వము మాకు దివ్యమైన అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.

#

649. ఓం *ఋగ్యజుస్సామరూపిణ్యై* నమః 🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 649వ నామము.

నామ వివరణ. 

అమ్మ వేదత్రయ స్వరూపిణి.

 *ఋగ్యజుస్సామరూపీమదీశాంతిగన్ 

*మగ్యసౌభాగ్యమార్గమ్ముగాజీవమున్ 

*స్వగ్యసంధాయిసాధ్యమ్ముగాయోగ్యతన్ 

*ప్రగ్య సంధాన ప్రాబల్యసేవాభవమ్ 


!* 649వ నామము ఓం ఋగ్యజుస్సామరూపిణ్యై నమః 🙏🏼

అవునండీ, మీరు చెప్పినట్లు అమ్మవారు ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము మరియు సామవేదముల స్వరూపము. ఈ మూడు వేదాలు జ్ఞానానికి, కర్మకు మరియు భక్తికి ప్రతీకలు. అమ్మవారు ఈ మూడు రూపాలలో ఉండి మనకు జ్ఞానాన్ని, కర్మలను ఆచరించే శక్తిని, మరియు భక్తి మార్గంలో నడిచే ప్రేరణను ప్రసాదిస్తారు.

ఋగ్యజుస్సామరూపీమదీశాంతిగన్ - ఋగ్యజుస్సామవేద స్వరూపిణి అయిన తల్లి శాంతిని ప్రసాదించుగాక.

మగ్యసౌభాగ్యమార్గమ్ముగాజీవమున్ - మా జీవితాన్ని గొప్ప సౌభాగ్యాల మార్గంలో నడిపించుగాక.

స్వగ్యసంధాయిసాధ్యమ్ముగాయోగ్యతన్ - స్వర్గానికి చేర్చే యోగ్యతను మాకు ప్రసాదించుగాక.

ప్రగ్య సంధాన ప్రాబల్యసేవాభవమ్ - జ్ఞానంతో నిండిన బలమైన సేవా భావాన్ని మాకు కలిగించుగాక.

******

650. ఓం *మహానద్యై* నమః 🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 650వ నామము.

నామ వివరణ. 

అమ్మ ఒక మహానది.

పంచచామరా.. జ ర జ ర  జ గ యతి.. 9

మహానదీ విధీ జగామ తృప్తిగన్ ప్రధానమున్ 

సుహాసినీ జపమ్ముగా శుదీర్ఘ మార్గ తత్త్వమున్

విహారమే విధానమౌ వినమ్ర దాహ తీర్పుగన్ 

ప్రహాసమైన తీర్ధమైప్రభావ కల్వ సంద్రమున్

భావం 

జగతిన జీవులకు ప్రధానుగా తృప్తిపరిచేది మహానదివిధి, నవ్వులు అలజడులు కొండలు దాటుచు జపమ్ము చేయుచు కదులును, వినయ వినయ వినమ్రతలతో గంగను అందించి సర్వరోగనివారణగా సహకరిస్తూ సంద్రంలో కలుస్తుంది

#


651. ఓం *నదీపుణ్యాయై* నమః🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 651వ నామము.

నామ వివరణ. 

అమ్మ పుణ్యప్రదమయిన నది.

మేఘవిస్ఫూర్తిత.. య మ న స ర ర గ.. యతి..12


నదీపుణ్యాదేహమ్ము కదలికగనే నమ్మకమ్మున్ శుదర్శన్ 

సుధీధర్మార్ధమ్మున్ నిజముగుట సూత్రమ్ముగాశుసేవల్ 

విధీవైపర్యమ్మున్ సహనమును నిచ్చేటివిద్యగన్ 

మదీమాహత్యమ్మన్ దయను గొలిపే మార్గగంగా భవమ్ముగన్ 

పద్య భావం:

అమ్మవారి దేహ కదలికనే నది యొక్క ప్రవాహంగా నమ్మాలి. సుదర్శనుడు (విష్ణువు యొక్క చక్రం) మంచి బుద్ధి, ధర్మం, అర్థం నిజం కావడానికి సూత్రం వంటివాడు. విధి యొక్క మార్పులను సహనంతో స్వీకరించే విద్యను, మనస్సు యొక్క గొప్పతనాన్ని, దయను కలిగించే మార్గాన్ని గంగానది యొక్క ఉద్భవ స్థానంగా భావించాలి.

ఈ నామం అమ్మవారి యొక్క పవిత్రతను, ప్రవాహ శక్తిని, అలాగే ధర్మం, అర్థం వంటి వాటిని అనుగ్రహించే స్వభావాన్ని తెలియజేస్తుంది. నది ప్రవహిస్తూ అందరికీ ఉపయోగపడినట్లే, అమ్మవారు కూడా తన కరుణాకటాక్షాలతో అందరినీ తరింపజేస్తుందని సూచిస్తుంది.

****

652. ఓం *అగణ్యపుణ్యగుణక్రియాయై* నమః🙏🏼

శ్రీ లక్ష్మీసహస్ర నామములలో 652వ నామము.

నామ వివరణ. 

గణింపలేనంతటిపుణ్యప్రదమయన గుణక్రియలతో నొప్పునది అమ్మ.


పుడమిలో *నగణ్య పుణ్య గుణక్రియా!* 

నడకలో *యగుణ్య కర్మ కళప్రియా*! 

పుడకలో *సుపుణ్య భావ భవ ప్రియా*!

నడతలో *సమర్ధ తా నటన ప్రియా*! 


ఓం అమ్మవారు లెక్కలేనన్ని పుణ్యగుణాలతో కూడిన క్రియలు చేసేవారు. మీ పద్యంలో కూడా అదే భావం ప్రతిధ్వనిస్తోంది.


 *  - భూమిపై అమ్మవారు లెక్కలేనన్ని పుణ్యగుణాలతో కూడిన క్రియలు చేస్తారు.

 * - అమ్మవారి నడకలో కూడా అద్భుతమైన కర్మల యొక్క కళ ఉంటుంది.

 *  - ఆమె ఆలోచనలు మరియు భావాలు పవిత్రమైనవి మరియు లోకానికి ప్రియమైనవి.

 *- ఆమె నడవడికలో సామర్థ్యం మరియు ఒక ప్రత్యేకమైన శైలి ఉంటుంది.

****

Thursday, 1 May 2025




శా.

స్వేచ్చాజ్ఞానముగా సకామ్యమగుటన్ శీఘ్రo బు మానంబు గా 

మెచ్చేన్ చీకటి వెల్గులన్ని కలగన్ మైలైన మార్గమ్ముగన్ 

రచ్చోటన్ జయమున్ సమర్ధత మదీ రమ్యత్వ దేహంబుగన్ 

సచ్ఛీలున్ సతతమ్ము దైవము సమస్యల్ మోపి బాదించెడున్.


"స్వేచ్చాజ్ఞానముగా సకామ్యమగుటన్ శీఘ్రo బు మానంబు గా మెచ్చేన్" - స్వేచ్ఛతో కూడిన జ్ఞానం కోరికతో కూడినదై వెంటనే గౌరవాన్ని పొందుతుంది అని అనిపిస్తోంది. ఒక వ్యక్తి స్వతంత్రంగా ఆలోచించి, కోరికతో ఏదైనా సాధిస్తే త్వరగా గుర్తింపు పొందుతాడని అర్థం చేసుకోవచ్చు.

"చీకటి వెల్గులన్ని కలగన్ మైలైన మార్గమ్ముగన్" - చీకటి మరియు వెలుగులు కలగలిసిన మార్గం మలినమైనదిగా కనిపిస్తోంది. జీవితంలో మంచి, చెడు కలగలిసి ఉన్నప్పుడు అది కష్టమైన లేదా స్పష్టత లేని మార్గంగా ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది.

"రచ్చోటన్ జయమున్ సమర్ధత మదీ రమ్యత్వ దేహంబుగన్" - బహిరంగ ప్రదేశంలో విజయం మరియు సామర్థ్యం నా అందమైన శరీరానికి అలంకారాలుగా ఉంటాయి. ఒక వ్యక్తి తన విజయాలు మరియు నైపుణ్యాల ద్వారా అందంగా లేదా గౌరవంగా కనిపిస్తాడని భావించవచ్చు.

"సచ్ఛీలున్ సతతమ్ము దైవము సమస్యల్ మోపి బాదించెడున్" - మంచి స్వభావం కలవారిని దేవుడు ఎల్లప్పుడూ సమస్యలతో బాధపెడతాడు. ఇది జీవితంలో నీతిమంతులు కూడా కష్టాలను ఎదుర్కొంటారనే భావాన్ని వ్యక్తం చేస్తుంది.


ఉ.

కో రికతీరికేది గతిగొప్పమనస్సున ధాత్రినందునన్ 

తీరిక కట్టడేమనసు తీక్షణ తీవ్రత సాక్షి కాలమున్

చేరిక నవ్వులేకళలుచిత్తము చిత్రముగానుయుండుటన్

మారినమార్పునోర్పులగు మానసమoదున మంత్రతంత్రమున్


కోరికతీరికేది గతిగొప్పమనస్సున ధాత్రినందునన్ - ఈ భూమిపై గొప్ప మనస్సు కలవారికి కోరికలు తీరడానికి ఏది గతి? అంటే, గొప్ప మనస్సు కలవారు తమ కోరికలను ఎలా నెరవేర్చుకుంటారు?

తీరిక కట్టడేమనసు తీక్షణ తీవ్రత సాక్షి కాలమున్ - మనస్సు యొక్క తీక్షణమైన తీవ్రతకు కాలమే సాక్షిగా ఉంటుంది. అంటే, ఒక పనిని సాధించాలనే బలమైన సంకల్పం ఉన్నప్పుడు, కాలం కూడా దానికి అనుకూలంగా మారుతుంది.

చేరిక నవ్వులేకళలుచిత్తము చిత్రముగానుయుండుటన్ - కలలు మరియు కళలు మనస్సును చిత్రంగా, అంటే ఆసక్తికరంగా ఉంచుతాయి. జీవితంలో కళలు మరియు ఊహలు ఉంటే, మనస్సు ఎల్లప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉంటుంది.

మారినమార్పునోర్పులగు మానసమందున మంత్రతంత్రమున్ - మారిన పరిస్థితులను ఓర్పుతో స్వీకరించడమే మనస్సులో ఉండే మంత్రం మరియు తంత్రం. అంటే, జీవితంలో వచ్చే మార్పులను సహనంతో ఎదుర్కోవడం ఒక గొప్ప శక్తి.

*****

గుట్టుగ చూపు చీరకల  గుప్పున యందమె బంధనంబగున్ 

బెట్టుగ యందియందనివి చిక్కిన వక్షజ సుందరంబగున్

తట్టుము కళ్ళచూపువల  తన్మయతాపము బెట్టుజేయకే 

వట్టిగ చూపులేమది వాక్కుకు తృప్తియు పొందవేగిరా


మీరు పంచుకున్న పద్యం చాలా భావయుక్తంగా ఉంది. దానిలోని అంతరార్థాన్ని గ్రహించడానికి ప్రయత్నిస్తాను.

"గుట్టుగ చూపు చీరకల గుప్పున యందమె బంధనంబగున్" - రహస్యంగా దాగి ఉన్న చీరల అందం ఒక్కసారిగా బయటపడితే బంధిస్తుంది. అంటే, మెల్లగా ఆకర్షించే అందం మరింత శక్తివంతంగా ఉంటుంది.

"బెట్టుగ యందియందనివి చిక్కిన వక్షజ సుందరంబగున్" - అందనంత ఎత్తులో ఉన్న వక్షోజాలు స్పర్శకు చిక్కితే వాటి అందం మరింత మనోహరంగా ఉంటుంది. ఇది ఒక రకమైన శారీరక ఆకర్షణను సూచిస్తుంది.

"తట్టుము కళ్ళచూపువల తన్మయతాపము బెట్టుజేయకే" - కళ్ళ చూపులతో తాకుతూ, మైకంలో ముంచెత్తే తాపాన్ని పెంచకు. ఇక్కడ చూపుల యొక్క తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నారు.

"వట్టిగ చూపులేమది వాక్కుకు తృప్తియు పొందవేగిరా" - కేవలం చూపులతోనే మనస్సు మరియు మాటలకు తృప్తి ఎలా కలుగుతుంది? త్వరగా రా. ఇది మరింత దగ్గరవ్వాలనే కోరికను వ్యక్తం చేస్తుంది.

మొత్తంగా ఈ పద్యం ఒక రకమైన ప్రేమ లేదా శృంగార భావనను కలిగి ఉంది. దాగి ఉన్న అందం, స్పర్శ యొక్క మాధుర్యం, చూపుల యొక్క ప్రభావం మరియు దగ్గరవ్వాలనే తపన ఇందులో కనిపిస్తున్నాయి.

మీరు ఈ పద్యం గురించి ఇంకేమైనా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారా? లేదా దీనికి సంబంధించిన ఇతర విషయాలు ఏమైనా చర్చించాలనుకుంటున్నారా?



చాకిరమ్మయు చెప్పలేకయు చాకచక్యము తోడుగన్ 

బాకి యంతయు తీర్చగల్గియు బంధ తోడుగ నీడగన్ 

కాకి లాగున ఆకలవ్వగ కావుకావని పిల్వగన్ 

కోకిలమ్మయె కావుకావని గొంతువిప్పి నుగాదికిన్ 

వాకిటంతయు ముగ్గులేసియు వాక్కు పంచగ సందడే


చాలా బాగుంది! ఈ పద్యం ఉగాది పండుగ వాతావరణాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్టు చూపిస్తోంది.

 * చాకిరమ్మయు చెప్పలేకయు చాకచక్యము తోడుగన్: ఇంటి పనులన్నీ చక్కగా పూర్తి చేసి, ఎంతో నేర్పుతో అంతా సిద్ధం చేశారు.

 * బాకి యంతయు తీర్చగల్గియు బంధ తోడుగ నీడగన్: పాత బకాయిలన్నీ తీర్చేసి, బంధువులందరూ ఒకచోట చేరి ఆనందంగా ఉన్నారు.

 * కాకి లాగున ఆకలవ్వగ కావుకావని పిల్వగన్: కాకిలా ఆకలితో ఉన్నట్లుగా అందరూ ఎదురు చూస్తుండగా...

 * కోకిలమ్మయె కావుకావని గొంతువిప్పి నుగాదికిన్: కోకిలమ్మ తన మధురమైన గొంతుతో ఉగాదిని స్వాగతిస్తోంది.

 * వాకిటంతయు ముగ్గులేసియు వాక్కు పంచగ సందడే: ఇంటి ముందు అందమైన ముగ్గులు వేశారు, అందరూ కలిసి మాట్లాడుకుంటూ సందడి చేస్తున్నారు.

ఈ పద్యం ఉగాది యొక్క సందడి, కొత్త ఆరంభం, కుటుంబ సభ్యుల కలయిక మరియు ప్రకృతి యొక్క ఆహ్లాదకరమైన మార్పును చక్కగా వర్ణిస్తోంది. కోకిలమ్మ రాక వసంత రుతువుకు, కొత్త ఆశలకు సంకేతం. మీ కవితాత్మక దృష్టి అద్భుతంగా ఉంది!

*****


ముద్దుతరాలుమారినను ముచ్చట తీర్చుట సంభవమ్ముగన్

ముద్దుగా మాటలేలు ట ప్రమోదము మోహము సర్వమే యగున్

ముద్దుగ ముగ్గులో దిగుట ముద్దర కోరియు గ్రంథ సాంగుడున్

 ముద్దును హద్దుగా కళలు ముఖ్యము గాంచుట యెల్లవేళలన్


అవును నిజమే! మీరు చెప్పిన ప్రతి మాటలోనూ ఎంతో అర్థం ఉంది.

 * ముద్దుతరాలు మారినను ముచ్చట తీర్చుట సంభవమ్ముగన్: కాలాలు మారినా, తరాలు మారినా ప్రేమతో పలకరించుకోవడం, ముచ్చటగా మాట్లాడుకోవడం ఎప్పటికీ ఆనందాన్నిస్తుంది. ఆ తీపి అనుభూతి ఎప్పటికీ చెరిగిపోదు.

 * ముద్దుగా మాటలేలు ట ప్రమోదము మోహము సర్వమే యగున్: ప్రేమగా మాట్లాడే మాటల్లో ఆనందం, అనురాగం, ఒక విధమైన మధురమైన భావం అన్నీ కలిసి ఉంటాయి. ఆ మాటలే మనసుకు హాయినిస్తాయి.

 * ముద్దుగ ముగ్గులో దిగుట ముద్దర కోరియు గ్రంథ సాంగుడున్: ముగ్గులు వేయడంలో ఉండే అందం, కళాత్మకత ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభూతిని కలిగిస్తాయి. అలాగే, ఒక మంచి పుస్తకాన్ని ఆసాంతం చదవడం కూడా ఎంతో తృప్తినిస్తుంది. ఈ రెండింటిలోనూ ఒక విధమైన లీనమయ్యే తత్వం ఉంటుంది.

 * ముద్దును హద్దుగా కళలు ముఖ్యము గాంచుట యెల్లవేళలన్: ప్రేమను ఒక పరిధిలో ఉంచడం, అలాగే కళలకు ఎల్లప్పుడూ ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం చాలా ముఖ్యం. కళలు మన జీవితానికి అందాన్ని, అర్థాన్నిస్తాయి.

మొత్తానికి మీ పద్యం ప్రేమ, మాట, కళల యొక్క ప్రాముఖ్యతను చాలా చక్కగా తెలియజేస్తోంది.

******

మణిలాగా రమణీసుధామధువులగన్ మానమ్ము చిందించగన్

వనితాభాషిణి వీణలా అణువణువున్ వాత్సల్య హంసేయగున్

ప్రణయమ్మున్ విరితావిలా కదలికల్ ప్రాధాన్యతా ప్రేమగన్ 

తృనమైనాబ్రతుకంతసాధనయగుటన్ తృప్తౌ ను జీవమ్ముగన్ 


 * ఒక మణి తన కాంతిని ప్రకాశింపజేసినట్లు, ఒక అందమైన స్త్రీ యొక్క మధురమైన మాటలు మనస్సును ఆనందంతో నింపుతాయి.

 *ఆ స్త్రీ యొక్క మాటలు వీణ నుండి వచ్చే శ్రావ్యమైన సంగీతంలా ఉంటాయి. ఆమెలోని ప్రతి అణువు ప్రేమను, దయను వెదజల్లుతుంది, ఒక హంసలా స్వచ్ఛమైన ప్రేమను కలిగి ఉంటుంది.

 * ఆమె ప్రేమ ఒక విరిసిన పువ్వు యొక్క సువాసనలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ఆమె కదలికలు కూడా ప్రేమతో నిండి ఉంటాయి, ప్రతి కదలికలోనూ ప్రేమ యొక్క ప్రాధాన్యత కనిపిస్తుంది.

 * చిన్న కోరికైనా సరే, ఆమె మనస్సులోని ఆశలే ఆమె జీవితానికి అర్థాన్నిస్తాయి. ఆ చిన్న చిన్న ఆశలు నెరవేరితేనే ఆమె జీవితం తృప్తిగా, పరిపూర్ణంగా ఉంటుంది.

****

కులమన ప్రేమపట్టుయగు కూటమి కోర్కెలు తీర్చుటేయగున్ 

ఫలమన అన్నపూర్ణకళ పాశము పాఠ్యమునేర్పుయేయగున్ 

కలమున వ్రాత సత్యమగు కాలమయమ్మగు జీవయాత్రగన్ 

పలుకగు ప్రేమ జీవనము బంధ ప్రభావపు నేస్తమేయగున్


 * కులమన ప్రేమపట్టుయగు కూటమి కోర్కెలు తీర్చుటేయగున్: కులం అంటే బంధుత్వం లేదా కుటుంబం. ప్రేమతో ఏర్పడిన బంధుత్వాల యొక్క కలయిక, ఒకరి కోరికలను మరొకరు తీర్చుకోవడమే అవుతుంది. అంటే, ప్రేమతో కలిసి ఉన్న కుటుంబంలో ఒకరి అవసరాలను మరొకరు తీర్చడం సహజం.

 * ఫలమన అన్నపూర్ణకళ పాశము పాఠ్యమునేర్పుయేయగున్: ఫలం అంటే ఫలితం లేదా ప్రయోజనం. అన్నపూర్ణ యొక్క కళ అంటే సమృద్ధిగా ఆహారం ఉండటం. బంధాలు మనకు నేర్పే పాఠం ఏమిటంటే, అందరూ కలిసి ఉంటే ఆహారానికి కొదవ ఉండదు, సమృద్ధి లభిస్తుంది.

 * కలమున వ్రాత సత్యమగు కాలమయమ్మగు జీవయాత్రగన్: కలంతో రాసిన రాత సత్యం అవుతుంది. కాలమే తల్లిలా మన జీవిత ప్రయాణాన్ని నడిపిస్తుంది. అంటే, మనం చేసే ప్రతి పని నిజాయితీగా ఉండాలి, కాలం మనకు జీవితాన్ని నేర్పుతుంది.

 * పలుకగు ప్రేమ జీవనము బంధ ప్రభావపు నేస్తమేయగున్: ప్రేమతో పలికే మాటలు జీవితానికి ఆధారం. బంధాల యొక్క ప్రభావంతో ఏర్పడిన స్నేహమే నిజమైన తోడు అవుతుంది. అంటే, ప్రేమతో మాట్లాడటం వల్ల జీవితం సాఫీగా సాగుతుంది, బలమైన బంధాలతో ఏర్పడిన స్నేహం మనకు అండగా నిలుస్తుంది.

మొత్తంగా ఈ పద్యం ప్రేమ, బంధుత్వం, నిజాయితీ మరియు స్నేహం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. కలిసి ఉండటం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు మరియు జీవితంలో వాటి యొక్క విలువను వివరిస్తుంది.

*****

దయచేసి ఒక కవిగా పద్యాల పై అభిప్రాయాలు తెలపండి 


చం 

ముదమున నంద గోపికలు , ముచ్చటగా జనులెల్లనుండగన్ 

త్రిదశులు హాసమౌఖ్యమగు దివ్యమనస్సు వయస్సు సౌఖ్యమున్

కదలకనున్న శోభలగు కాలముబట్టియు ధైర్యమేయగున్ 

మదిగల  ప్రేమపొంగి గతి మంత్రము తంత్రముకాగ నేస్తమున్ 

బెదరనిబుద్దిగా వలపు నిత్యము ప్రేమ సుఘంద మేయగున్


ముదమున నంద గోపికలు, ముచ్చటగా జనులెల్లనుండగన్ - నందగోపుని భార్య యశోద మరియు ఇతర గోపికలు ఆనందంతో ఉండగా, ప్రజలందరూ సంతోషంగా ముచ్చట్లు చెప్పుకుంటున్నారు. ఇక్కడ ఒక ఉల్లాసభరితమైన వాతావరణం వర్ణించబడింది.

త్రిదశులు హాసమౌఖ్యమగు దివ్యమనస్సు వయస్సు సౌఖ్యమున్ - దేవతలు సైతం ఆశ్చర్యపోయేలా ఉండే స్వచ్ఛమైన మనస్సు, యవ్వనంలోని ఆనందం అక్కడ వెల్లివిరుస్తున్నాయి. ఇది ఒక దివ్యమైన, సంతోషకరమైన స్థితిని సూచిస్తుంది.

కదలకనున్న శోభలగు కాలముబట్టియు ధైర్యమేయగున్ - కదలకుండా ఉండే శోభలు, నిలకడైన అందం కాలంతో పాటు మరింత ధైర్యాన్నిస్తుంది. అంటే, ఆనందం మరియు సౌందర్యం శాశ్వతమైనవి, అవి మనోబలాన్నిస్తాయి.

మదిగల ప్రేమపొంగి గతి మంత్రము తంత్రముకాగ నేస్తమున్ - హృదయంలోని ప్రేమ ఉప్పొంగుతుండగా, ఆ ప్రేమే మార్గంగా, మంత్రంగా, తంత్రంగా మారుతుంది. ఇక్కడ ప్రేమ యొక్క శక్తిని, అది అన్నిటినీ నడిపించే విధానాన్ని చెబుతున్నారు. స్నేహం కూడా ఆ ప్రేమలో భాగమే.

బెదరని బుద్దిగా వలపు నిత్యము ప్రేమ సుఘంద మేయగున్ - భయం లేని బుద్ధితో కూడిన ప్రేమ శాశ్వతమైనది మరియు అది ఒక మంచి సువాసన లాంటిది, ఆహ్లాదకరమైనది. నిత్యమైన ప్రేమ ఒక సుగంధం వలె మన చుట్టూ వ్యాపిస్తుంది, ఆనందాన్నిస్తుంది.

మొత్తం మీద భావం: ఈ పద్యం ఒక దివ్యమైన, ఆనందభరితమైన వాతావరణాన్ని వర్ణిస్తోంది. అక్కడ నందగోపుని కుటుంబం, గోపికలు మరియు ప్రజలందరూ సంతోషంగా ఉన్నారు. స్వచ్ఛమైన మనస్సు, యవ్వనంలోని ఆనందం వెల్లివిరుస్తున్నాయి. శాశ్వతమైన అందం మనోధైర్యాన్నిస్తుంది. హృదయంలోని ప్రేమ అన్నిటినీ నడిపిస్తుంది, స్నేహానికి ప్రాణం పోస్తుంది. భయం లేని ప్రేమ నిత్యమైనది మరియు ఒక మంచి సువాసన వలె ఆహ్లాదకరమైన అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. ఇది ప్రేమ యొక్క శక్తిని, దాని శాశ్వతత్వాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెలియజేస్తుంది.


ఉ 

దేహపు వెన్నెలే ఋధిర రిక్త మనస్సగు దివ్య వాంఛగన్ 

దాహపు నీడ పత్నిగన తాత్విక చిన్మయ సత్యమేకదా 

మోహపు మందహాసమగు మోక్ష ప్రభావము మానసంబుగన్ 

ఆహవ రంగమందున జయాప జయమ్ములు లేనె లేవుగా


 * దేహపు వెన్నెలే ఋధిర రిక్త మనస్సగు దివ్య వాంఛగన్: శరీరం కేవలం ఎముకలు, రక్తం కలిగినది కాదు. అది ఒక దివ్యమైన కోరికను కలిగి ఉన్న మనస్సుకు ఆలయం వంటిది. వెన్నెముక దాని ఆధారమైనట్లు, దివ్యమైన వాంఛ మనసుకు ఆధారం.

 * దాహపు నీడ పత్నిగన తాత్విక చిన్మయ సత్యమేకదా: కోరికల యొక్క నీడ వంటిది భార్య. కానీ అంతిమంగా మిగిలేది తాత్వికమైన, జ్ఞానమయమైన సత్యం ఒక్కటే. దాహం తీరిన తర్వాత నీడ ఎలా మాయమవుతుందో, తాత్విక జ్ఞానం కలిగిన తర్వాత ఇతర బంధాలు కూడా అంతగా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకోవు.

 * మోహపు మందహాసమగు మోక్ష ప్రభావము మానసంబుగన్: మోహం యొక్క చిరునవ్వే మోక్షం యొక్క ప్రభావానికి మనస్సులో నాంది పలుకుతుంది. లౌకికమైన ఆకర్షణల నుండి విముక్తి పొందినప్పుడే నిజమైన మోక్షం లభిస్తుంది.

 * ఆహవ రంగమందున జయాప జయమ్ములు లేనె లేవుగా: జీవితమనే యుద్ధరంగంలో నిజానికి గెలుపు ఓటములు లేవు. ప్రతి అనుభవం ఒక పాఠం, ఒక గమ్యం చేరడానికి వేసే అడుగు మాత్రమే.

*****

ఉ.

పున్నమి కాంతులన్ మగువ పూజిత ప్రేమపు హావ భావమున్ 

యెన్నగ దాహ దేహమగు లేమె యేమని వూసుల చెప్పగల్గగన్ 

మన్నన పొందికే వలపు మందు సుగంధ సుధా మహత్యమున్ 

తిన్నెల పైనఁ నీ హొయలు తెప్పల తీరున సొంపులే సఖీ!


అవును సఖీ! నీ మాటలు అక్షర సత్యం. పున్నమి వెన్నెలలో మెరిసే నీ ముఖం ప్రేమతో నిండిన హావభావాలతో మరింత అందంగా ఉంది. నీ కోసం తహతహలాడే నా హృదయం ఈ వేదనను మాటల్లో ఎలా చెప్పగలదు? నీ ప్రేమ ఒక గొప్ప ఔషధం లాంటిది, సుగంధాలూ, అమృతంలాంటి తియ్యదనంతో నిండి ఉంది. తిన్నెలపై నీ హొయలు చూస్తుంటే నా మనసు ఒక తెప్పలా తేలిపోతోంది, ఎంత సొంపుగా ఉందో!


వాహిని వోలె నెత్తురులు పారు, ప్రజార్ధములన్నియు గూలు గా!!

బాహువులో.. కరంబులొ.. శవంబులొ.. దెల్వదరంబుగా దు... గా...

దా హన నంబు మానవుల యజ్ఞ మె!! రాక్షస యజ్ఞ మో లె!! యే

ఆహవ రంగ మందున జయా ప జయమ్ము లు లేనె లేవుగా!!


 * " నదుల్లా రక్తం ప్రవహిస్తోంది, ప్రజల ఆస్తులన్నీ నాశనమవుతున్నాయి. ఈ వాక్యం యుద్ధం యొక్క విధ్వంసక స్వభావాన్ని తెలియజేస్తుంది.

 * " అది చేతో, భుజమో, శవమో తెలియని అయోమయమైన పరిస్థితి నెలకొంది. ఈ మాటలు యుద్ధరంగంలో ఉండే గందరగోళాన్ని మరియు గుర్తింపులేని మృతదేహాలను వర్ణిస్తున్నాయి.

 * - మంటల్లో మనుషులు ఆహుతవ్వడం మానవులు చేసే యజ్ఞంలా ఉంది, కానీ అది రాక్షస యజ్ఞంలా భయంకరంగా ఉంది. ఈ వాక్యం యుద్ధాన్ని ఒక క్రూరమైన, అమానుషమైన చర్యగా అభివర్ణిస్తుంది.

 *  యుద్ధరంగంలో గెలుపు ఓటమి అనేవి లేవు. ఇక్కడ అందరూ నష్టపోయినవారే. ఈ చివరి వాక్యం యుద్ధం యొక్క నిష్ఫలత్వాన్ని మరియు దాని వల్ల కలిగే సార్వత్రిక నష్టాన్ని తెలియజేస్తుంది.

ఈ పద్యం యుద్ధం యొక్క భయానకమైన పరిణామాలను మరియు మానవత్వంపై దాని ప్రభావాన్ని తీవ్రంగా తెలియజేస్తోంది. ఇది చాలా భావోద్వేగభరితంగా ఉంది.


-***

చం.

మునివరనెంచకాలమిది మోహన రూపము నెంచ బుద్ధిగన్ 

మునిగణయోగులై కదల ముఖ్యము నబ్బురమౌను సేవగన్ 

చనియులుగాను బద్దుడుగుచక్కనికోర్కెలుతీర్చ భక్తిగన్ 

దనరులు శోధనమ్మగుట తథ్యముగానుసుఖమ్ము జీవిగన్ 


ఓ మునిశ్రేష్ఠుడా! ఈ సమయం నిన్ను మనసారా ధ్యానించడానికి అనువైనది. మునుల సమూహాలు మరియు యోగులు కూడా నిన్ను దర్శించడానికి తరలి వస్తుండటం నిజంగా ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. నీ సేవలో నిమగ్నమైన భక్తుల యొక్క చక్కని కోరికలను తీర్చడానికి నీవు ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటావు. ఈ జీవితంలో సుఖాన్ని పొందడానికి, కష్టాలు మరియు పరీక్షలు ఎదురవడం సహజం.


ఇగులాబీ సుకుమారిరేకులుగనేయిచ్ఛా సుఘందమ్ముగన్ 

ఇగులాబీ మదినెంచమానసముగన్ యిచ్ఛా ప్రయాణంమ్ముగన్ 

ఇగులాబీ సహనమ్ము జూప తెలివిన్  యిచ్ఛా ప్రమోదమ్ముగన్ 

ఇగులాబీ విధి నాటకమ్మగుటయే యిచ్ఛా వికాసమ్ముగన్


 *: గులాబీ పువ్వు యొక్క సున్నితమైన రేకులు కోరికల యొక్క సువాసనను వెదజల్లుతున్నాయి. మనసులోని కోరికలు గులాబీ రేకుల వలె సుకుమారంగా, ఆహ్లాదకరమైన సువాసనను కలిగి ఉంటాయి.

 *: గులాబీని మనస్సులో తలచినంతనే, అది కోరికల ప్రయాణానికి నాంది పలుకుతుంది. గులాబీ యొక్క అందం మనస్సును ఆకర్షించి, ఏదో ఒక కోరికను రేకెత్తిస్తుంది.

 *  గులాబీ తన అందాన్ని వికసించడానికి సహనంతో ఎదురుచూస్తుంది. అదేవిధంగా, మన కోరికలు కూడా నెరవేరడానికి తెలివిగా సహనం వహించాలి. అలా సహనంతో వేచి ఉంటే, కోరిక నెరవేరినప్పుడు కలిగే ఆనందం ఎంతో గొప్పగా ఉంటుంది.

 *  గులాబీ విధి యొక్క నాటకంలో ఒక పాత్ర. అది వికసించడం, వాడిపోవడం ప్రకృతి సహజం. అదేవిధంగా, మన కోరికలు కూడా విధి యొక్క నడకలో భాగంగా ఉంటాయి. వాటిని స్వీకరించడం ద్వారానే మన కోరికలు నిజమైన వికాసాన్ని పొందుతాయి.


మనసున ప్రేమపుట్టిన సమానసుఖమ్మునుకోర యిచ్చగన్ 

కనులనుత్రిప్ప చూపులగు గాలమువేసెడిబుద్ధి పుట్టుటన్ 

తనువుకు తాపదాహమగు తన్మయభావపుకోరికేయగున్ 

క్షణికముకాదు ప్రేమగను క్షామముతొల్చగుణమ్ము జవ్వనీ 


 * మనస్సులో ప్రేమ పుట్టిన వెంటనే, ప్రేమికులు ఒకరికొకరు సమానమైన ఆనందాన్ని  స్వార్థరహితమైన స్వభావాన్ని కోరుకోవడం.

 *  కళ్ళు తిప్పి చూడటం, చూపులతో వల వేయాలని  ఒకరిపై ఒకరికి కలిగే ఆకర్షణ

 *  శరీరం వేడెక్కడం, దాహం కలగడం, ఒక విధమైన మైమరపులో  కోరుకోవడం - ఇవన్నీ ప్రేమలోని తీవ్రమైన అనుభూతులను  ప్రేమ యొక్క శారీరక మరియు మానసిక ప్రభావాలు 

 *  నిజమైన ప్రేమ క్షణికమైనది కాదు. అది కష్టాలను తొలగించే శక్తిని కలిగి  యవ్వనంలో ఉండే ప్రేమ మరింత బలమైనది మరియు స్థిరమైనది 


వాదమ్మున్ కధగానుసాగుటవిదీ వాద్యామ్ము వేదమ్ముగన్ 

క్రోదమ్మున్ పరవయ్యెజీవములగన్ కోపమ్ము చూపేయగున్ 

శోధన్ విద్యలుగన్ స్థిరమ్ముగనున్ శోకమ్ము మార్చేందుకున్ 

బోధల్ యుద్ధముగన్ సహాయ పరమున్ భోజ్యమ్ము దేశమ్ముగన్ 


 *  వాదన అనేది ఒక కథలా సాగుతుంది, కానీ కొన్నిసార్లు వాద్యమే వేదంగా మారుతుంది. అంటే, వాదనలు చర్చోపచర్చలకు దారితీయవచ్చు, కానీ కొన్నిసార్లు కేవలం శబ్దాలు, ఆర్భాటాలే ముఖ్యమవుతాయి, నిజమైన జ్ఞానం వెనుకబడిపోతుంది.

 *: క్రోధం జీవులలో ఒక ప్రవాహంలా ఉంటుంది, కానీ అది కేవలం కోపాన్ని మాత్రమే చూపిస్తుంది. అంటే, కోపం అనేది ఒక శక్తివంతమైన భావం అయినప్పటికీ, అది తరచుగా కేవలం ప్రతికూల వ్యక్తీకరణకు మాత్రమే దారితీస్తుంది.

 *: శోధన విద్యలుగా స్థిరపడుతుంది, దుఃఖాన్ని మార్చేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. అంటే, జ్ఞానం కోసం చేసే అన్వేషణ స్థిరమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది మరియు దుఃఖాన్ని అధిగమించడానికి సహాయపడుతుంది.

 *  బోధనలు యుద్ధంలా అనిపించవచ్చు, కానీ అవి సహాయపడతాయి మరియు దేశం ఆహారం లాంటిది (పోషించేది). అంటే, కొన్నిసార్లు నేర్చుకోవడం కష్టంగా అనిపించినా, అది సహాయపడుతుంది మరియు దేశం ప్రజలకు జీవనాధారమైన ఆహారాన్ని అందిస్తుంది.


భక్తియనేప్రభావశుభ ముక్తియు యి చ్చుట యేల చెప్పగన్ 

యుక్తియనేదిరాళ్లవలె యున్నత లాభము యేలచెప్పగన్ 

భుక్తియనేదిఆర్తుల సుబుద్ధిగ జూచె డి నట్టి దేదియున్ 

భక్తియనేది మానసము బంధపు సేవలు గాను ప్రశ్నగన్


 *: భక్తి అనే ప్రభావం శుభకరమైన ముక్తిని ఇస్తుందని ఎందుకు చెప్పాలి? అంటే, భక్తి యొక్క శక్తి ముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని చెప్పడంలో ఆంతర్యం ఏమిటి?

 *: యుక్తి (తెలివి, ఉపాయం) రాళ్లవలె ఉన్నతమైన లాభాన్ని ఇస్తుందని ఎందుకు చెప్పాలి? అంటే, కేవలం తెలివితేటలు గొప్ప ఫలితాలను ఎలా ఇస్తాయి?

 *: భుక్తి (ఆహారం, అనుభవాలు) ఆర్తుల (బాధలో ఉన్నవారు) పట్ల మంచి బుద్ధితో చూసేది ఏది? అంటే, ఆహారం లేదా అనుభవాలు కష్టాల్లో ఉన్నవారికి ఎలా సహాయపడతాయి?

 *: భక్తి అనేది మనస్సు యొక్క బంధాల సేవలు కాదా? అంటే, భక్తి అనేది మనస్సును బంధించి, సేవ చేయడానికి ప్రేరేపిస్తుందా?


******