24-3-25

భక్తి కధలు-268

శ్రీ వేములవాడ భీమలింగేశ్వరస్వామి జీవిత చరిత్ర Part-18

భీమకవి చెప్పిన ఇతర చాటువులు-18

సీ      గడియలోపలఁ దాడిఁగడగి ముత్తునీయగాఁ

                        దిట్టిన మేధావి భట్టు కంటె

                రెండు గడెల బ్రహ్మదండి ముండ్లన్నియు

                        డుల్లఁదిట్టిన కవి మల్లుకంటె

                మూడు గడియలకు మొనసియత్తిన గండి

                        పగులఁ దిట్టిన కవి భాను కంటెఁ

                నఱజాము లోపలఁ జెఱువు నీళ్లింకంగఁ

                        దిట్టిన బడబాగ్ని భట్టు కంటె

        ఆ.వె   నుగ్రకోపినేను నోపదు శపియింపఁ

                గ్రమ్మఱింప శక్తి గలదు నాకు

                వట్టి మ్రానుఁ జిగురు పుట్టింపఁ గిట్టింప

                 బిరుద వేములాడ భీమకవిని

        ఉ      నవ్యవిలాస రమ్యనలినంబని బాలముఖాబ్జ సౌరభా

                భివ్యసనంబునన్ బరగు భృంగ కులోత్తమ! తద్యియోగ తా

                వవ్యధఁ బ్రాణినిల్వదు కృపాగుణ మేర్పడ బ్రాణ్మాణోనహం

                తవ్య యనంగనొప్పు వచనస్థితిఁ గుందకెరుంగఁ జేయుమా!

        చ      బిసరుహగర్భువ్రాతయును విష్ణుని చక్రము వజ్రి వజ్రమునఁ

                దెసలను రామబాణము యుధిష్ఠిరు కోపము మౌని శాపముఁ

                మసకపుంబాము కాటునుఁ గుమారునిశక్తియుఁ గాలుదండముఁ

                శుపతి కంటిమంటలును బండిత వాక్యము రిత్తవోవునే!

కవిజనాశ్రయంలోనివి

        ఉ      మానుగ విక్రమాక్షర సమన్వితమై స్వరమూదినఁ దదీ

                యాను గుణాక్షరంబుఁ గొనియైననుఁ జెప్పగనొప్పు నీ క్రియఁ

                భాను సహస్ర భాసి వృషభాధిపుడన్నటులర్థ యుక్తమై

                పూనినచో నఖండవళి పొల్పగు నాది కవి ప్రణీతమై

        క      నెఱయంగా నీఛందము

                తెఱఁ గెఱుగక కవిత చెప్పుఁధృష్టాత్ముడు ద

                బ్బఱ చీకు చీకు గుఱ్ఱముఁ

                బఱపిన క్రియ నిఖిల హాస్యపద నిరతుడగున్

       

        క      జననుత భీమతనూజా

                సున యార్పిత విభవతేజ సుభగమనోజా

                విమత విశిష్టసమాజా

                యననంత్వబ్రాసమగు నహర్పతి తేజా.

        గీ      అదరుపాటున వెసనిచ్చి పొదవికొనిన

                దొలగి పోవఁగూడక యుండి మలయపవనుఁ

                డిందుఁదలదూర్చుకొనియెనో యిప్పడనగ

                నమరుఁ దాళవృంతముల మందానిలంబు      

        శ్లో      అజాగళస్థ స్తనముష్ట్ర వృష్ఠం

                నాసాంతరే కేశమ థాండయుగ్మమ్

                వృథాన్రుజం త్సాహిణి మారభూవం

                పూజాం నలేభే భివి పద్మయొనిః

  రణతిక్కనపై భీమకవి చాటుధార: 

        రణతిక్కన రణనిహతుడైనపుడు అతని గుణగణాలను, అతని శౌర్యపరాక్రమములను వర్ణిస్తూ చెప్పిన అద్భుతపద్యాలు.

        చ      పదటునవాజిరాహుతుల పై దుమికించుచుఁదిక్కఁడార్చినన్

                బెదిరిపరిభ్రమించికడుఁ బిమ్మట వీరులు భీత చిత్తులై

                యదె! యదె! వాలువాల్మెఱుఁగులల్లదె! యల్లదెయాతడంచనఁ

                గొదుకకయాజిసే సెరిపుకోటుల కందఱకన్ని రూపులై

        ఉ      చిక్కక మన్మసిద్ధివిభుచేమును గొన్న రుణంబుదీర్చె మా

                తిక్కనమంత్రిసోమశిల దేవరసాక్షిగఁ బెన్న సాక్షిగా

                నెక్కినవాజిసాక్షిగ మహిన్నుతికెక్కినకీర్తి సాక్షిగా

                స్రుక్కక మారుకొన్న రణశూరులు సాక్షిగఁ గొండ సాక్షిగన్

        సీ      రణరంగమున మోహరంబులఁబొడగని

                        ప్రాణంబువాసిన వందగజమ!

                విజయాధిపునిదాడి వెనుకొని తాగులంగ

                        దెసదప్పి పాఱిన దిగ్గజంబ!

                చేరఁజాలకతిర్గిచే మడమళ్లించి

                        మంచానకందని మదగజంబ!

                పెనుతుల్లిచెఱ్వులోఁ బిరుదులన్నియుఱొంపిఁ

                        గ్రుంగంగఁద్రొక్కిన కుంజరంబ!

                నేడు మొదలుగాఁగ నెల్లూరుపురములోఁ

                బొగడుతనము సేయు మగలతలలు

                వూరిఁగఱచితిక్క! భూతమైసోకుము

                యూరివారిసోఁకుఁ గారుసేసి.

        సీ      ధైర్యంబు నేమేనఁదగిలి యుండుటఁజేసి

                        చలియించి, మంధరాచలము తిరిగె

                గాంభీర్యమెల్లనీ కడనయుండుట చేసి

                        కాకుత్థ్సుచే  వార్థికట్టువడియె

                జయలక్ష్మి నీయురస్థలిని యుందుట జేసి

                        హరిపోయి బలిదాన మడుగుకొనియె

                ఆకారమెల్లనీ యందయుండుటఁజేసి

                        మరుడు చిచ్చునఁబడి మడిసిచనియెఁ

        గీ      దిక్క దండనాధ! దేవేంద్రపురికినీ

                వరుగుటెఱిఁగి నగము తిరుగుటుడుగు

                నబ్ధికట్టువిడుచు నచ్యుతుకొదమాను

                మరుఁడు మఱలఁగలుగు మగలరాజ!

        సీ      నందినిఁ బుత్తెంచె నిందు శేఖరుఁడునీ

                        వన్న!! యేతెము తారాద్రికడకు

                గరుడుని బుత్తెంచె నరహరి రావయ్య

                        వగసిద్ధతిక్క! కైవల్యమునకు

                హంసను బుత్తెంచె నజుఁడు నీకడకును

                        భయకులమిత్ర! రాబ్రహ్మ సభకు

                ఐరావతమునంపె నమరేంద్రుఁడిప్పుడు

                        దివమునకేతెమ్ము తిక్కయోధ!

        గీ      యనుచు వేఱువేఱ యర్థితోఁ బిలునంగ

                వారు వీరుఁగూడి వచ్చి వచ్చి

                దివ్యయోగియైన తిక్కనామాత్యుడు

                సూర్యమండలంబు సొచ్చిచనియే.

        ఉ      వెన్నెలలేని రాత్రియు రవిప్రభ లేనిదివంబు నీరులే

                కున్న సరోవరంబుఁగ నొప్పగు దీపము లేని యిల్లు నై

                విన్నదనంబునొందె మనవిక్రమసింహపురంబు చూడఁగాఁ

                బున్నమచంద్రుఁ బోలుమన పోలమతిక్కడు లేమినక్కటా!

          ఉ       ఏమి తపంబుఁజేసి పరమేశ్వరునేమిటఁ బూజసేసిరో

                   రాముని తల్లియుఁ బరశురాముని తల్లియు భీముతల్లియుఁ

                   గాముని కన్న తల్లియును గంజదళాక్షుననుంగుఁ దల్లియున్

                   శ్రీ మహిత ప్రతాపుడగు సిద్ధయ తిక్కనఁగన్న తల్లియున్

          ఉ       శ్రీలలరారశత్రువులఁ జెండితివార్యులు మంత్రివర్యులా

                   ర్వేలఘనుల్ నుతించిరలవేర్పు దొరల్ ముదమంది మెచ్చిరో

                   లాలిత శౌర్యధైర్య జయలక్ష్మి ప్రియంబున నిన్వరించెనీ

                   లీలలుహెచ్చెఁ దిక్కని కళేబరమా యిక నిల్చియాడుమా

  మైలమభీముని పై చెప్పిన పద్యాలు

                మైలమభీముని శౌర్యపరాక్రమములను కొనియాడుతూ ఛెప్పిన అద్భుత                   పద్యమాలిక.

       ఉ      యాచకఖేచరుండు సుగుణాంబుధి మైలమభీమఁ డీల్గినన్

                జూచి వరించె రంభ యెడఁజొచ్చెఁదిలోత్తమ; దారినిద్దఱన్

                ద్రోచె ఘృతాచి ముగ్గుఱకు దొద్దడి కయ్యముపుట్టెనంతలో

                నాఁచుకుపోయె ముక్తిసతి నవ్విరి యద్దశఁ జూచినిర్జరుల్

                నోచినవారిసొమ్ములవి నోమనివారికి వచ్చునేధరన్

        చ      అహితులఁ దాఁకి పోరు నెడ నంబుధికల్గిననాటిరాము గో

                గ్రహణమునాటి పార్థు గదఁగాఁ గౌరవునేసిననాటి భీమునా

                గ్రహ మెసగంబురత్రయముఁగాల్చిననాటిలలాటలోచనున్

                మహి నుపమింపఁగాఁ దగునె మైలమభీముని విక్రమున్

        ఉ      పన్ని తురంగమంబునకుఁ బక్కెర వెట్టినవార్త చారుచే

                విన్న భయంబునంగలఁగి వేసటనాటనెచక్ర? గోట్టముల్

                మన్నియపట్టణంబులును మక్కెన వేంగి కళింగ లాదిగా

                నిన్నియు నొక్కపెట్టెగసె నేఱువభీమనృపాలుధాటికిన్

        క      అరివరు లేఱువభీమని

                సొరువున మనలేరు చిచ్చుపొంతను వెన్నై

                తెరువునఁ బైసరై జూదరి

                సిరియై రేన్చెట్టుక్రింద జిల్లెడుచెట్టై

        ఉ      ఆలములో నరాతులకు హమ్మని మార్మొనవచ్చునే మహా

                కాళికి శూలికిన్ బ్రళయకాలపుగాలికి రాఘవేంద్రుబా

                ణాళికిఁ బక్షి నాయకునఖాళికి మత్తగజేంద్రవైరిదం

                ష్ట్రాళికి దావపావకశిఖాళికి మైలమభీమువాలికిన్

          మ     తెరలంబాఱి నభంబు దాఁకినఁ బయోధిం జొచినన్ శైలగ

                హర్వముల్ దూఱినఁ జిక్కభీముడునృపవ్రాతంబుఁబొనిచ్చునే

                గరుడండై చని పట్టు మింటితుద నుగ్రగ్రాహమై చొచ్చి సా

                గరమధ్యుంబునమ్రింగుఁ బట్టుకొను సింగంబైగుహాంతరంబునన్

        క      ఆలమునఁ జిక్కభీముడు

                నా లతివేగమునఁ బెఱికి నడితుదగవియఁ

                బ్రేలిపడఁ బడుగు నేసెను?

                ఏలేరును గసిమి భైరవేశుం డెఱుఁగన్

       

        ఉ      వీరగుణప్రతాపగుణవిశ్రుత! మైలమ భీమ నీయశం

                బారభమానితారకరహారవిలాసము నీనికేతనం

                బాభమానతారకరహారవిలాసము నీభుజార్గళం

                బారభమానతారకరహారవిలాసము చిత్ర మిద్ధరన్

        ఉ      భండనభీమ నీయెదుర బాఱక నిల్చినశాత్రవుల్ బృహ

                న్మండలపుండరీకపురనాకనివాసులు నోర్చినన్ బృహ

                న్మండలపుండరీకపురనాకనివాసులు చచ్చినన్ బృహ

                న్మండలపుండరీకపురనాకనివాసులు చిత్ర మిద్ధరన్ 

        చ      విదితగురుప్రతాపగుణవిశ్రుత మైలమభీమభూప నీ

                పదిలపుఖడ్గదారఁ దెగి పాఱినవీరుడు గోపురంబుపై

                విదితసువర్ణరత్నమయవేదిక మీదను నిల్చి కాంచు నౌ

                పదిపదు లగ్నిహోత్రులను బన్నిరుసూర్యుల నూఱుచంద్రులన్

        చ      ఆసమునఁ గాసికానగరమం దసువుల్ త్యజియించినంతనే

                యసదృశ మైనకన్నుగల దచ్చట మైలమభీమభూప నీ

                యసిఁ దెగిపడ్డవైరులకు నంబకముల్ పదినూఱులయ్యె నీ

                యసికిని వారణాసికిని నంతర మెంత దలంచి చూచినన్

          ఉ      ఏఱువ భీమ! నీ పగతు ఱెక్కని కొండలు చంచలాత్ములై

                దూఱనియట్టి ఘోరవనదుర్గములున్ వనితావియోగులై

                పాఱనిత్రోవలుం దిననిపండ్లును నాఁకటఁగూర లుప్పగా

                నేఱనికఱ్ఱలుం గలవె యీలవణాంబుధి వేష్టితావనిన్?

  రాయనభాస్కరుని పై చెప్పిన పద్యాలు:

        రాయన భాస్కరుడు మహా దాత, ఎన్నోదానధర్మాలను చేసాడు. ఎన్నో సత్రాలను    కట్టించి, ఉచిత అన్నదాన వసతులను కల్పించాడు.  ఈయన చేసిన దానధర్మాలను    వర్ణిస్తూ చెప్పిన అద్భుత చాటుధార.

       క      పసముత్య మొకటి చాలును

                గస వూడ్చిన చింపిరాలు గంపెం డేలా?

                రసికుం డొక్కఁడె చాలును

                రసహీనులు పదువురేల రాయనిబాచా!

        ఉ      రాజితకీర్తిశాలియగురాయనిబాచ! భవద్యశంబు ది

                క్పూజితమౌచు మించె సురభూధరభూధరభూధరేంద్ర కాం

                తాజసుగోత్రరు గ్విధు రథాంగరథాంగరథాంగ శేషభా

                షాజలజాహితాహితతుషారతుషారతుషారధాములన్

        ఉ      ఏమనిలింపశాఖి? పనియేమిసురేశ్వర! యీవి నిన్నుఁ జిం

                తామణి మీఱినాఁడటకదా మన రాయనబాచకోవిద

                గ్రామణి;యౌన యింతటనె కాదుచుమీ విభవంబునందు ని

                న్నో మతియందు నీగురువునో సుకుమారత నీకుమారునో

        మ     ఆయలక్ష్మీనిధి రాయన ప్రభునిబాచామాత్యుఁడశ్రాంతమున్

                నియతిన్ బ్రాహ్మణపూజసేయు టభివర్ణింపగ శక్యంబె త

                త్ప్రియ గ్రేహంబున హేమపంజరమునన్ బె’ల్లర్చతప్రార్చత

                ప్రియమేధా’ యనుచుం బఠించు శుకశారీకిన్నరీద్వంద్వముల్

        ఉ      అన్నరొ కొండపల్లి సచివాగ్రణి రాయనమంత్రి పట్టి బా

                చన్నజలాన్నసత్ర మెడపైన పథంబునఁ బెట్టు నెయ్యి రా

                జాన్నము లొప్పుఁబప్పు పదియాఱు తెఱంగులకూరగాయలున్

                వెన్నెలగుజ్జుఁబోలుదధి వేసవికాల మవారితంబుగన్

        క      ముసలాపెవ్రేలుఁజన్నుల

                పసవంటిది లోభివానిబ్రదుకు ధరిత్రిన్

                బిసిబాలవయసువంటిది

                రసికునిజీవనము మంత్రిరాయనిబాచా!

        సీ      ఫణిరాజు తనశిరోమణు లర్థికిచ్చునో

                        యనుచు విష్ణువు క్రింద నణగియుండె

                కైలాసకుధరమెక్కడ నిచ్చునో యని

                        యుగ్రుఁడక్కడఁ గావ లుండఁబూనె

                తనయందు మణుల నేతఱి నిచ్చునో యని

                        వనధిసంతతమును వణఁకుచుండె

                సురధరాధరము నెవ్వరి కిచ్చునో యని

                తరణి యగ్గిరిచుట్టుఁ దిరుగుచుండె

        గీ      ఔర! నీదానవిఖ్యాతి యఖిలదిశల

                మించివర్తించె నీకీర్తి నెంచఁదరమె

                గాఢదారిద్ర్య యామినీ కాంతిచంద్ర

                భాగ్యదేవేంద్ర! రాయన భాస్కరేంద్ర!

               

        సీ      నీపంక్తినొకనాడు నెఱిభుజించినవిప్రుఁ

                        డమృతాన్నమైనను నరుచిసేయు

                నీసభాస్థలి నొక్కనిముసమున్నజనుండు

                        తల్పశేషునినైనఁదప్పుపట్టు

                నీరూపమొకనాడు తేఱిచూచినభామ

                        కందర్పునైన డాకాలఁ దన్ను

                నీచేతిదానమ్ము నెమ్మినమ్మినయర్థి

                        యెమ్మెధనాధిపుఁ బొమ్మబెట్టు

        గీ      నీవె నినుఁ బోలుదువు గాక నిన్ను నెన్ని

                యున్నమంత్రుల నెన్నుట పిన్నతనమె

                బాలికాప్రాణ నూతన పంచబాణ!

                భాస్కరేంద్రుని రాయనభాస్కరేంద్ర!

        క      అక్షరాభ్యాసంబు శిక్షచేసెడునాఁడె

                        యోవ్రాసి నా వ్రాయకుండినావు

                గుణితవేళలయందుఁ గోరి లాకేత్వంబు       

                        దాకుఁ గొమ్మియ్యక తర్లినావు

                ఒకటి పంక్తినివ్రాయు నూహ నేర్చిన నాడె

                        సున్నచుట్టక వ్రేలు చూపినావు

                గణితవేళలనాఁడె ఘనయుక్తిగా నేర్పు

                        గురుకీర్తికిని బాలుగూర్చినావు

        తే      నిజకులాచారధర్మంబు నిర్వహించి

                హెచ్చు గలయట్టిదాతవై హెచ్చినావు

                సరసహృదయుండ వినుకొండ శాసనుండ!

                భవ్యభరతుండ! రాయన భాస్కరుండ!

        సీ      సంగీత సాహిత్యసరసవిద్యల కిచ్చు

                        బహురూపులకు నిచ్చుఁ బట్టు కిచ్చు

                పెండ్లి పేదల కిచ్చుఁ బేదవిప్రులకిచ్చు

                        బీదసాదుల కెల్లఁ బిలిచియిచ్చు

                తిట్టవచ్చిన నిచ్చు దీవించఁగా నిచ్చుఁ

                        గొట్టవచ్చిన నిచ్చుఁ గొంటె కిచ్చు

                బాచన్న! యననిచ్చు భాస్కరా! యననిచ్చుఁ

                        దేర బాచా యన్నఁ దిరిగి యిచ్చు

        గీ      మెచ్చి తగ నిచ్చు మెచ్చులుమెచ్చి యిచ్చు

                వీడువాఁ డనకయె సొమ్ము వేడ నిచ్చు

                మంత్రిరాయని భాస్కరామాత్యుఁబోలఁ

                గలరె దాతలు మూడులోకములయందు?

        సీ      కదలియి ల్వెడలంగఁ గడప కాల్ దాఁకినఁ

                        దలపాగ పందిటఁ దగులుకొన్న

                ఎందుఁబోయెద వన్న నేకవిప్రునిఁ గన్న

                        నొంటిరోదన మన్న నుండు మన్న

                తగినచోఁ దుమ్మినఁ దంబళియెదురైన

                        వీడినతలవాని వీథిఁ గన్న

                ఒలిమిడిమిక్కిలి యొంటికొమ్మెక్కినఁ

                        బులుఁగువీచినఁబొడపురుగుఁ గన్న  

        గీ      మాన కేతెంచు నర్థిసమాజములకు

                నిచ్చు నిష్టార్థవస్తువు లెలమితోడ

                సరసహృదయుండు వినుకొండశాసనుండు

                భవ్యభరతుండు రాయనభాస్కరుండు

        సీ      అతిథికోట్లకు నిల నమృతాన్నసత్రంబు

                        నంబలిసత్రంబు నాతురులకు

                ఆచార్యులిండ్ల రామానుజసత్రంబు

                        నూనెసత్రము శిరస్స్నానమునకు

                బాలకులకును నేర్పడఁ బాలసత్రము

                        కామసత్రము విటగ్రామణులకు

                జలకమాడుట కింట జల సృష్టి సత్రంబు

                తాంబూలసత్రంబు ధన్యులకును

        గీ      కట్టడలు చేసె వినుకొండ పట్టణమున

                సర్వకాలము సత్కారపూర్వకముగ

                మంత్రి రాయనభాస్కరామాత్యుఁ బోల

                గలరె దాతలు మూడులోకములయందు?

        సీ      నిత్యసత్యత్యాగనీతిలో శిబిఁ జెప్పి

                        నినుఁ జెప్పి మఱియును నినుఁ జెప్పి

                బహుపరాక్రమమునఁ బరశురామునిఁ జెప్పి

                        నినుఁ జెప్పి మఱియును నినుఁ జెప్పి       

                రఘుకులోత్తముఁడైన రామచంద్రునిఁ జెప్పి

                        నినుఁ జెప్పి మఱియును నినుఁ జెప్పి

                సుకుమారతను సరి సురరాజసుతుఁ జెప్పి

                        నినుఁ జెప్పి మఱియును నినుఁ జెప్పి

        గీ      చెప్పఁ దగుఁగాక యితరులఁ జెప్పఁదగునె?

                కలియుగంబున నీవంటిఘనుడు కలడె?

                అమితగుణసాంద్ర! మానినీకుముదచంద్ర!

                భాగ్యదేవేంద్ర! రాయని భాస్కరేంద్ర!

        ఉ      నన్నుతలీలఁ బాండవులసంతతిఁ గర్ణుఁడు దాత గాక వా

                రన్నలు దమ్ములందు నొక రైన వదాన్యులు గారు; కీర్తిసం

                పన్నునిరాయన ప్రభుని భాస్కరుసంతతి నెంచి చూడ వా

                రన్నలు దమ్ములింటఁ గలయందఱు దాతలు భూతలమ్మునన్.

        సీ      ఏవేళఁ జూచిన నిందిరానంద మై

                        యందమై చెలఁగు నీమందిరంబు

                ఏపాళఁ జూచిన గోపాలసత్కథా

                        ళిందమై చెలఁగు నీ మందిరంబు

                ఏజాముఁ జూచిన నిష్టాన్నభోజనా

                        ళిందమై చెలఁగునీమందిరంబు

                ఏప్రక్కఁ జూచిన సుప్రజానాయకా

                        ళిందమై చెలఁగు నీమందిరంబు

        గీ      గాక తక్కినమంత్రివర్గములయిండ్లు

                మేకమెడచండ్లు గిజిగాండ్ల మెఱుగుగూండ్లు

                పూవుఁబోఁడులు నిర్మించుబొమ్మరిండ్లు

                భవ్యవిభవేంద్ర! రాయని భాస్కరేంద్ర!

        సీ      రంగత్కృపాదృష్టి గంగాభవానికి

                        మణికంకణంబు లేమంత్రి యొసఁగె

                భిక్షార్థ మీయఁగా నక్షయంబగునట్లు

                        మార్తాండుఁ డర్థ మేమంత్రి కొసఁగెఁ

                దగ వేడినంతలో జగతిపై నర్థికి

                        మానంబుప్రాణ మేమంత్రి యొసఁగె

                మీసంబు తాకట్టువేసి పదార్థంబు

                        మహిమచే నర్థి కేమంత్రి యొసఁగె

        గీ      అతడు సందవరీకవరాన్వయుండు

                దుర్ఘటుండు వసిష్ఠగోత్రోద్భవుండు

                శత్రుమథనుండు వినుకొండ శాసనుండు

                భవ్యభరతుండు రాయనిభాస్కరుండు.

        క      వసుధేశుఁ గొల్వరాదో

                పసగలమణియంబు చేసి బ్రదుకఁగరాదో

                రససిద్ధిఁ బడయరాదో

                రసికుఁడు కారాదు గాక రాయన బాచా!

        క      మీఁగాళ్ల బంటినీళ్లకు

                వీఁగుదు రమ్మక్క యనుచు వెరపున వనితల్

                చాఁగి పయోధులు దాటెను

                రాఁగై నీకీర్తికాంత రాయని బాచా!

        సీ      ఉత్తుంగ భుజసూనుద త్తనందాపురీ

                        పుణ్యాగ్రహారాంశభోక్త యితఁడె

                ఆజన్మ సంసిద్ధభూజన ప్రఖ్యాత

                        దానసింహాసనాధ్యాసి యితఁడె

                కొండపల్లీరాజ్యమండలాఖిలమహా

                        గణకసందోహాగ్రగణ్యుఁడితఁడె

                వైకుంఠతీర్థనిర్వాణసంయమికృపా

                        సంవర్ధితాఖిలైశ్వర్యుఁడితడె

        గీ      కొండవీ డుద్దగిరి పెనుగొండ గుత్తి

                పానుగ ల్విజయనగరపట్టణముల

                యర్థులకునిచ్చు నితడె యిష్టార్థ మనుచు

                జగమురాయనభాస్కరుఁ బ్రెగడఁబొగడు.

        ఉ      రాజతకీర్తి శాలి యగు రాయనిభాస్కరు వేఁడబోవఁగా

                నాజికి నిట్లనుల్ బరునియాలికి నిట్లను నర్థికిట్లనుల్

                దేజము పెంపులేని యతిదీనుని హీనుని వేడఁబోవగా

                నాజికి నిట్లనున్ బరునియాలికి నిట్లను నర్థి కిట్లనున్.

        చ      సహజకళంకమూర్తులు కుజాతులు గూడతరోదయప్రభా

                మహితులు గోత్రవిద్విషదమాత్యులు రాత్రి చరానుకూలధీ

                సహితులు మందవ ర్తనులు సర్పసమానులు రాజసేవక

                గ్రహములు కాననయ్యె నల రాయనిభాస్కరుఁ డస్తమించినన్.

        శ్లో.     కృతేయుగే బలిర్దాతా తేతాయాం రఘునందనః

                ద్వాపరే సూర్యపుత్త్రశ్చ కలౌ రాయనభాస్కరః

          నెల్లూరు వర్ణణ : నెల్లూరు పట్టణాన్ని వర్ణిస్తూ భీమకవి చెప్పిన పద్యాలు

        సీ      పాలించు నేవీట బ్రహ్మాదివంద్యుండు

                        లీల మూలస్థాన లింగగురుడు

                దీపించు నేవీట దేవాలయంబులు

                        ధావళ్య నవసుధా ధౌతములుగఁ             

                బ్రవహించు నేవీట బ్రహ్మాండ కర్పరం

                        బొరసి మిన్నులు ముట్టనున్న పెన్న

                చెలువందు నేవీట జిరకాలజీవన

                        స్వర్ణాల చెఱ్వు సంపూర్ణమగుచుఁ

        గీ      బ్రజలకును నున్కి సకల సంపదలకున్కి

                భోగములవీడు సురపతివురికి నీడు

                నమ్మికలటెంకి వైరులఁ జిమ్ముకొంకి

                భాగ్యనికరంబు నెల్లూరు పట్టణంబు

        సీ      ధీరుఁడై యేలెఁ దిరుకాళ దేవుండు

                        తిక్కనాయకుఁ డేలెఁ దేజమెసఁగ

                మన్మసిద్ధనయేలె మహిమతో దీపించి

                        దాదినాగనయేలె ధర్మరీతి

                మనుగొండుగోపాల మనుజాధి పతి యేలె

                        స్వర్ణ దేవుండతి ప్రభగనేలె

                గోపినాథుండేలె గుణపయోరాశియై

                        రమణతో శ్రీరంగరమణుఁడేలె

        గీ      తిక్కనయు మఱియిక కొన్నిదినము లేలె

                నేలెమీతండ్రి మర్యాదలెల్లఁ గలుగఁ

                గడక నీవేలి తందఱకంటె మించి

                శరధిగంభీర! సంగమక్ష్మాతలేంద్ర!

        సీ      ఏపట్టణంబున నెన్నంగమున్నూట

                        యఱువది దేవాలయంబులుండ

                ఏపట్టణంబున రూపింపనన్నియు

                        నీరేడు బావులింపారుచుండు

                ఏ పట్టణంబుననెల్ల మానవులుఁ బ్ర

                        శస్తిఁగాంచిరి నెఱజాణలనఁగ

                ఏపట్టణంబుననే కాలమును చెన్ను

                        కాల్వలచేత ముక్కాఱుఁబండు

        గీ      శివునికృపఁబుట్టె వేమాల శెట్టి బావి

                పరగజగమెల్ల నెఱుఁగనేపట్టణమున

                నట్టి పట్టణమిలను సౌఖ్యములకునికి

                పట్టనందగు నెల్లూరు పట్టణంబు

        సీ      చరియించితినిగాని జగముమూలస్థాన

                        పరమేశ్వరునివంటి భక్తవరదు

                వివారించితినిగాని వివిధభూములు వల్లి

                        కొంటనాధునివంటి కూర్చువేల్పు

                పరికించితిని గాని బహు దేశము లనంత

                        పద్మనాభుని వంటి దివ్యమూర్తి

                వీక్షించితిని గాని విశ్వమంతయుఁ బెన్న

                        నదివంటి దివ్యపుణ్యస్రవంతి

        గీ      అరిగితినిగాని దేశ దేశాంతరముల

                వేదగిరివంటి పావనోర్వీధరంబు

                గాన నిన్ని విశేషముల్గలిగి ధరఁబ్ర

                సిద్ధికెక్కెఁద్రి విక్రమ సింహపురము

నెల్లూరు పట్టణానికి విక్రమ సింహపురము అను పేరు కలదు.

       

        సీ      ఆపట్టణంబున సమరంగఁ దూర్పున

                        మాకందచందన మహితవనము

                ఆ నగరంబున కటుదక్షిణంబునఁ

                        జెలువారు వేమాల సెట్టిబావి

                ఆ యూరి పడమట నంభోజరాజివేఁ

                        బ్రాకటంబైన తటాకమమరు

                నొప్పారు నవ్వీటి కుత్తరదిశయందు

                        మున్నీటి కనయైన పెన్నఁదనరు

        గీ      కలిమి నారాజధాని మార్గంబదెన్న

                బహుళగంధర్వ సింధూర బంధురంబు

                రతనపుం బొమ్మలప్పురి రమణులనఁగ

                వినుతికెక్కెను నెల్లూరి విభవమహిమ.

        శా      మల్లెల్ మొల్లలు సేమమా? శుభములామాకందముల్ జాజులున్

                మొల్లంబారక యుండునా? సుదతులున్ మోదంబువాటింతురా?

                విల్లుం గోలలు వెస్కకుఁ మఱలునా? వేమాలనూయున్నదా?

                నెల్లూరఁ బేదసోమ వీధిన కదా నీరాక జై  హితృ కా

sekaruna from - శ్రీ వేములవాడ భీమలింగేశ్వరస్వామి అధ్యయన కేంద్రం

http://shrivemulawadabheemakavi.blogspot.com/

1

SELECT WORD SYNONYMS TELUGU MEANING ANTIONYMS TELUGU MEANING

2

3

Ability capability పని చేయుటకు కావలసిన సామర్థ్యం inability దౌర్బల్యం

4

capacity సామర్థ్యం incapacity అసమర్థత

5

cleverness తెలివి

6

7

Accurate correct సరి inaccurate సరికాని

8

exact కచ్చితమైన

9

10

Acquire obtain పొందటానికి forfeit అపరాధము

11

earn సంపాదించు transfer transfer

12

secure ఆందోళన లేని

13

14

Act behaviour ప్రవర్తన quiet నిశ్చలమైన

15

work పని suspension ఔషధనలుసులుగల

16

operation క్రియ

17

deed కార్యము

18

performance నిర్వహణ

19

20

Active agite agite dull మొద్దు

21

busy బిజీగా idle ఉన్నారు

22

brisk చురుకైన inactive అసక్రియంగా

23

diligent శ్రద్ధాపూర్వకమైన lazy సోమరితనం

24

energetic శక్తినిచ్చే slow నిదానము

25

lively ఉల్లాసమైన

26

vigorous బలమైన

27

28

Add enlarge పెద్దది చేయు abstract పరిగ్రహించు

29

exten exten lessen తగ్గించు

30

ioncrease ioncrease reduce తగ్గించు

31

join చేరడానికి remove తొలగించు

32

sum up అప్ సంకలనం subtract తగ్గించు

33

unite కలుపు

34

35

Affection feeling దయారసముగల hate ద్వేషము

36

emotion భావం hatred ద్వేషము

37

sentiment మానసిక భావము antipathy పగ

38

39

agree accept అంగీకరించు differ వేరే విధంగా ఉండు

40

admit చేరనిచ్చు disagree భిన్న అభిప్రాయము కలిగి ఉండు

41

consent ఇచ్ఛాపూర్వక ఆమోదం dispute చర్చించు

42

tally పరిచయ చీటీ oppose ఎదిరించు

43

unite కలుపు protest అసమ్మతి

44

refuse కాదు

45

46

Agreement accord సరిపడు disagreement జగడం

47

understanding అవగాహన

48

49

Alike like వంటి dissimilar వేరుగా ఉన్న

50

akin పోలిక ఉన్న different వివిధ

51

analogous సంబంధమైన unlike పోలిక లేని

52

kindred కిండ్రెడ్ separate ప్రత్యేక

53

similar పోలిన

54

uniform ఒకే తీరైన

55

56

All whole మొత్తం part భాగం

57

entire మొత్తం some కొన్ని

58

total మొత్తం an ఒక

59

60

Allow permit అనుమతి disallow ఏదైనా జరుగుటకు అంగీకరించకపోవుట

61

admit చేరనిచ్చు denty denty

62

concede ఓటమిని అంగీకరించు disapprove బాధను వ్యక్తం చేయుట

63

consent to సమ్మతి forbid కూడదను

64

grant మంజూరు refuse కాదు

65

let వీలు reject తిరస్కరించు

66

tolerate tolerate resist వ్యతిరేకించు

67

yield ఇచ్చు contradict ఖండించు

68

suffer బాధ gainsay ఖండించు

69

70

Also as well as అలాగే in spite of ఉన్నప్పటికీ

71

in addition to అదనంగా nevertheless అయితే

72

likewise కూడా but కాని

73

similarly అదేవిధంగా on the other hand మరోవైపు

74

besides ఇదికాకుండా not with standing with standing కాదు

75

76

Anger fury ఉగ్రము love ప్రేమ

77

indignation అన్యాయం patience దీర్ఘకాలం వ్యాధుల్లో ఓపికపట్టండి

78

irritation irritation peacefulness peacefulness

79

range శ్రేణి self-control స్వీయ control

80

wrath తీవ్రమైన ఆగ్రహము amiability మంచితనం

81

82

Arrange order ఆజ్ఞ derange మానసిక స్థిమితం లేకుండా చేయుట

83

array వ్యూహము disarrange మరోసారి సరిచేయుట

84

assort వర్గీకరించు disorder జబ్బు

85

classify వర్గాలుగా విభజించు scatter వెదజల్లు

86

group గుంపు disturb క్రమం లేకుండా చేయు

87

harmonise పొందిక చేయుట

88

89

Ask corrukpt అనైతికమైన good మంచి

90

decayed పుచ్చిన able companionable companionable సామర్థ్యం

91

deficient కొరతయైన competent తగిన అర్హత గల

92

dishonest మోసము చేసే excellent శ్రేష్ఠమైన

93

evil చెడ్డ fair అందమైన

94

FALSE అబద్ధమైన friendly స్నేహపూర్వక

95

foul మాసిన gratifying మనోహరమైన

96

imperfect లోపము కలిగిన kind రకము

97

incompetent నిర్వహించలేని worthy అర్హమైన, తగిన అనే అర్థాలలో పదములకు చివర చేర్చే ప్రత్యయము

98

mean సగటు perfect సమగ్రమైన

99

naughty కొంటెచేష్టలు pleasant ఆహ్లాదమైన

100

wicked చెడ్డ wholesome పరిపూర్ణమైన

101

102

Beautiful elegant సొంపైన ugly అందములేని

103

graceful శృంగారమైన unattractive ఆకర్షణీయం కాని

104

handsome అందమైన deformed వికారమైన

105

prtty అందమైన

106

107

Beginning source ఆధారము finish ముగించు

108

commencement ప్రారంభ conclusion ముగింపు

109

opening ఆరంభం terminus టెర్మినస్

110

origin ఉత్పత్తి

111

start ప్రారంభించు

112

113

Bitter acrid వగరు sweet తీపి

114

biting ఎత్తిపొడుపు honeyed honeyed

115

harsh కఠినమైన dulcet dulcet

116

pungent గాఢమైన agreeable సమ్మతమైన

117

virulent తీవ్రమైన

118

sharp తీక్షణమైన

119

120

Brave daring తెగువగల cowardly పిరికి

121

fearless నిర్భయమైన timid పిరికివాడైన

122

bold సాహసంగల fearful భయంకరమైన

123

courageous సాహసోపేత afraid బెదిరిన

124

cringing cringing

125

126

Break destroy నాశనము చేయు mend బాగుచేయు

127

shatter పగిలిపోతాయి attach అంటించు

128

fasten కట్టు

129

weld పసుపు రంగు ఇచ్చే మొక్క

130

solder టంకము

131

unite కలుపు

132

133

Bright Brilliant మిక్కిలి ప్రకాశవంతమైన dark చీకటి

134

cheerful హృదయపూర్వకంగా black నలుపు

135

glaring పట్టి shady చీకటిగావుండే

136

glorious దివ్యమైన

137

shining మెరుస్తూ

138

twinkling రెప్పలార్చుట

139

140

Busy industrious కష్టపడి పని చేసే idle ఉన్నారు

141

active చురుకుగా lazy సోమరితనం

142

diligent శ్రద్ధాపూర్వకమైన inactive అసక్రియంగా

143

occupied ఆక్రమిత unemployed పని లేనివాడు

144

vacent vacent

145

146

Call cry out బిగ్గరగా విలపించే excited ఉత్తేజిత

147

bawl అరచు fierce క్రూరమైన

148

roar గట్టిగా అరచి చెప్పు furious ఆగ్రహము గల

149

yell అరచి చెప్పు violent హింసాత్మక

150

shriek బిగ్గరగా కీచుమని అరచు wild అడవి

151

scream బిగ్గరగా నవ్వు

152

shout బిగ్గరగా అరచు

153

154

calm mild దయగల excited ఉత్తేజిత

155

peaceful శాంతియుత fierce క్రూరమైన

156

composed కూర్చిన fierce క్రూరమైన

157

cool చల్లని furious ఆగ్రహము గల

158

quiet నిశ్చలమైన violent హింసాత్మక

159

still ఇప్పటికీ wild అడవి

160

161

cancel nullify రద్దు sustain భరించు

162

abolish నిర్మూలించు approve ఆమోదించు

163

annul కొట్టివేయు enforce జరిగించు

164

delete తొలగించు establish ఏర్పాటు

165

crase crase maintain పోషించు

166

expunge కొట్టివెయ్యి perpetuate తరాలకు

167

rescind రద్దు చేయు uphold ఆదరించు

168

revoke రద్దు పరచు confirm నిర్ధారించండి

169

quash అణచివేయు

170

171

care anxiety ఆత్రుత carlessness carlessness

172

bother ఇబ్బంది disregard అలక్ష్యం చేయు

173

caution హెచ్చరిక slight సున్నితమైన

174

heed మెళుకువ omission పరిహరించడం

175

prcaution ముందు జాగ్రత్త indifference ఉదాసీనత

176

worry వ్యాకులత చెందు neglect ఉపేక్షచేయుట

177

trouble తొందర

178

watchfulness పూర్తి చూడటానికి

179

prudence జాగ్రత్త

180

181

carry convey సరకులను తరలించు throw off ఆఫ్ త్రో

182

remove తొలగించు let go వెళ్ళి తెలపండి

183

bring తీసుకుని shake off ఆఫ్ ఆడడము

184

transport రవాణా drop చుక్క

185

take పడుతుంది

186

lift పైకెత్తు

187

188

catch secure ఆందోళన లేని lose కోల్పోతారు

189

seize ఈడ్చుకొను let go వెళ్ళి తెలపండి

190

capture బంధించు mis MIS

191

clasp చేతులు కలుపుట release విడుదల

192

grasp అందుకొని గట్టిగా పట్టుకొను restore పునరుద్ధరించడానికి

193

grip పట్టుకొనే భాగము throw away దూరంగా త్రో

194

give up పనిని నిలిపివేయుట

195

196

chief head తల underling నీచుడు

197

leader నాయకుడు vasal vasal

198

master పెద్ద satellite ఉపగ్రహ

199

principal ప్రధాన subrodinate subrodinate

200

chieftain సేనాపతి attendant పరిచారకుడు

201

ruler పాలకుడు

202

203

choose pick లాగివేయు refuse కాదు

204

prefer అమిత ప్రేమ reject తిరస్కరించు

205

select ఎంచుకోండి

206

207

clean purify శుద్ధి soil నేల

208

wipe తుడుచుట spoil నాశనం చేయు

209

wash కడుగు

210

211

clear plain సహజమైన cloudy మేఘావృతం

212

intelligible అర్థమయే dim అనుకూలంగాలేని

213

definite నిశ్చితమైన vague అస్పష్టమైన

214

unintelligibte unintelligibte

215

216

clever intellgent intellgent dull మొద్దు

217

fifted fifted foolish వెర్రి

218

bright ప్రకాశవంతమైన ignorant సమాచారం లేనటువంటి

219

capable సామర్థ్యం slow నిదానము

220

knowing తెలుసుకోవడం stupid తెలివి తక్కువ

221

smart చురుకైన awakward awakward

222

sharp తీక్షణమై

223

224

correct accurate ఖచ్చితమైన incorret incorret

225

exact కచ్చితమైన FALSE FALSE

226

right సరియైన wrong సరికాని

227

228

Danger peril బెదరించు safety భద్రత

229

protection రక్షణ

230

231

Dear expensive విలువైన cheap చవక

232

constly ఖరీదైన worthless పని చెయ్యని

233

priceless వెలకట్టలేని hateful తీవ్రమైన ద్వేషం కల్గించునట్టి

234

precious ప్రేమ పాత్రమైన inexpensive చౌక అయిన

235

beloved ప్రియమైన

236

237

delight pleasure ఆనందం disappointment ఆశాభంగం

238

joy సంతోషం discontent అసంతృప్తి

239

enjoyment ఆనందించడం misery పిసినారితనం

240

241

depart leave సెలవు arrive చేరు

242

retire రిటైర్ stay ఉండడానికి

243

go వెళ్ళు wait వేచి

244

clear out లోపలి వ్యక్తులను ఖాళీ చేయు come వచ్చి

245

with draw డ్రాతో

246

247

dirty nasty మురికి clean శుభ్రమైన

248

mean సగటు clear క్లియర్

249

base బేస్ neat బాగా రూపొందించిన

250

pure పరిశుభ్రమైన

251

252

dishonest lying పడియున్న honest యోగ్యుడైన

253

deceitful మాయమైన straight forward సూటిగా

254

faithless విశ్వాసము లేని upright నిటారైన

255

honourable గౌరవనీయమైన

256

257

Doubt distrust నమ్మకం లేకుండుట belief నమ్మకం

258

hesitation సందేహము confidence విశ్వాసం

259

question ప్రశ్న assurance హామీ

260

suspicion అనుమానం determination నిర్ధారణ

261

uncertainty అనిశ్చితి

262

263

early soon వెంటనే late చనిపోయిన

264

before hand చేతి ముందు delayed ఆలస్యం

265

be times సార్లు ఉంటుంది

266

267

enemy opponent శత్రువు ally సహాయుడు

268

rival ప్రయత్నించు friend స్నేహితుడు

269

foe శత్రువు supporter మద్దతుదారు

270

271

Fear fright భయపెట్టు courage ధైర్యం

272

dread ఏదో జరుగుతుందనే భయం

273

scare భీతి గొల్పు

274

alarm భయం

275

276

Fit fitting ఒప్పిన awkward ఇబ్బందికరమైన

277

qualified అర్హత improper తప్పుతో కూడిన

278

suitable సరిఅయిన misfitted misfitted

279

apt తగిన unsuitable తగని

280

proper సరైన unworthy ఉచితం కాని

281

worthy అర్హమైన, తగిన అనే అర్థాలలో పదములకు చివర చేర్చే ప్రత్యయము

282

283

fix fasten కట్టు unfix unfix

284

bind జతకూడి change మార్పు

285

determine నిర్ణయించడానికి detach నిష్పాక్షికమైన

286

settle ఏర్పాటు చేయు remove తొలగించు

287

secure ఆందోళన లేని untie విప్పు

288

place place disturb క్రమం లేకుండా చేయు

289

apply దరఖాస్తు free ఉచిత

290

set సెట్ shake ఆడడము

291

release విడుదల

292

293

Friendship attachment అనుబంధం quarrel తగాదా

294

friend స్నేహితుడు hatred ద్వేషము

295

liness liness enmity శత్రుత్వం

296

goodwill సమ్మతి disregard అలక్ష్యం చేయు

297

affection అభిమానం

298

devotion భక్తి

299

esteem గౌరవం

300

love ప్రేమ

301

302

Get obtain పొందటానికి sacrifice త్యాగం

303

receive అందుకుంటారు abandon విడిచిపెట్టు

304

gain లాభం

305

earn సంపాదించు

306

acquire సంపాదించు

307

win గెలుచుకున్న

308

309

Gland cheerful హృదయపూర్వకంగా sad బాధతో కూడిన

310

happy సంతోషంగా

311

joyful ఆనందం

312

pleased గర్వంగా

313

314

go leave సెలవు come వచ్చి

315

depart బయలుదేరు arrive చేరు

316

withdraw ఉపసంహరణము stay ఉండడానికి

317

clear out లోపలి వ్యక్తులను ఖాళీ చేయు remain ఉన్నాయి

318

319

Good right సరియైన bad చెడ్డ

320

worthy విలువైన poor పేద

321

useful ఉపయోగకరమైన unfair అన్యాయమైన

322

admirable అద్భుతమైన foul మాసిన

323

honourable గౌరవనీయమైన defective లోపము చెందిన

324

wholesome పరిపూర్ణమైన

325

326

gratefull thankfull థంక్ పూర్తి ungrateful ఫలితం లేని

327

acceptable అంగీకారయోగ్యమైన disagreeable డిజ్ఎగ్రియబుల్

328

unaccptable అంగీకరింపదగని

329

330

Grief sorrow దుఃఖము joy సంతోషం

331

regreet నిరాశ mirth ఉల్లాసం

332

distress దుఃఖము happiness ఆనందము

333

334

Happy blessded ఆశీర్వదించబడిన unhapp సంతోషం లేని

335

bright ప్రకాశవంతమైన sad బాధతో కూడిన

336

fortunate శుభమైన depressed అణగారిన

337

gay చిరునవ్వులతో కూడి

338

successful విజయవంతమైన

339

prosperous సంపన్న

340

341

hard solid ఘన soft మృదువైన

342

firm దృఢమైన easy సులభమైన

343

difficult కష్టం light కాంతి

344

rough కఠినమైన smooth సున్నితంగా

345

346

Harm damade హాని benefit ప్రయజనంపొందు

347

injury గాయము profit లాభం

348

mischief కొంటెపని help సహాయం

349

hurt గాయము favour అనుకూలంగా

350

351

Haste hurry అత్యవసరము deliberation యోచన

352

speed తొందర slowness మందగతిని

353

quickness శీఘ్ర త్వం delay ఆలస్యం చేయు

354

355

hate dislike విముఖంగా ఉంచు love ప్రేమ

356

detest ద్వేషించు like వంటి

357

relish ఆహ్లాదకరమైన రుచి

358

respect మర్యాద

359

360

Healthy well బాగా unhealthy సుఖము లేని

361

soud శబ్దము sick జబ్బుపడిన

362

weak బలహీనమైన

363

ill చెడ్డ

364

365

help aid సహాయం harm హాని

366

assist సహాయంచెయ్యి injure హాని కలిగించు

367

promote ప్రచారం

368

improve మెరుగు

369

370

Honesty purity స్వచ్ఛత dishonesty దగా

371

truth నిజం untruthfulness అబద్ధము సంపూర్తి

372

deceit వంచన

373

374

Honourable esteemed ఎంచిన dishonourable అగౌరవ

375

respected respected unreliable నమ్మదగని

376

iminent ప్రఖ్యాత

377

upright నిటారైన

378

379

Humble gentle సున్నితమైన fiere fiere

380

meek వినయం గల furious ఆగ్రహము గల

381

modest ఆడంబరం లేని obstinat పట్టు వదలని

382

soft మృదువైన

383

384

Idle lazy సోమరితనం busy బిజీగా

385

inactive అసక్రియంగా active చురుకుగా

386

unoccupied కాపురం లేని occupied ఆక్రమిత

387

industrious కష్టపడి పని చేసే

388

diliigent శ్రద్ధాపూర్వకమైన

389

390

Ignorant unlearned నేర్పుపొందని educated చదువుకొన్న

391

illiterate చదవలేని learned నేర్చుకున్నాడు

392

uneducated విద్య లేని wise జ్ఞానము

393

skilled నైపుణ్యం

394

395

Join combine కలపడం disjoin సంబంధం తొలగించు

396

unite కలుపు part భాగం

397

link లింక్ separete ప్రత్యేక

398

connect కనెక్ట్

399

400

jutice justness కేవలం త్వం injusstice అన్యాయం

401

virtue ధర్మం unfairness అక్రమమైన

402

equity ధర్మము untruth అబద్ధము

403

right సరియైన dishonesty దగా

404

honesty యోగ్యత wrong సరికాని

405

406

Justify defend రక్షించడానికి incriminate తప్పు చేసినట్లుగా

407

assert చెప్పు accuse నిందారోపణచెయ్యి

408

maintain పోషించు disprove తప్పు అని నిరూపించు

409

vindicate వాస్తవమైన refute నిరూపించు

410

prove రుజువు చేయు condemn ఖండించు

411

uphold ఆదరించు implicate మడత పెట్టి మెలిపెట్టు

412

exonerate నివృత్తి చెయ్యి

413

414

juvenile youthfull యువత పూర్తి adult వయోజన

415

boyish బాల్యపు mature పరిపక్వ

416

virgin కన్య grown-up ఎదిగిన

417

immature పక్వానికి రాని

418

puerile కరుకైన

419

420

kind charitable ధర్మదాయ unkind ప్రేమ లేని

421

warm వెచ్చని cruel క్రూరమైన

422

sympathetic దయగల inhuman క్రూరమయిన

423

tender లేత rough కఠినమైన

424

obliging దయ గుణం గల merciless కనికరంలేని

425

fierce క్రూరమైన

426

427

Large big పెద్ద small చిన్న

428

great గొప్ప little కొద్దిగా

429

huge భారీ tiny మిక్కిలి చిన్న

430

excessive అదనపు slight సున్నితమైన

431

thin సన్నని

432

433

Last final చివరి first మొదటి

434

435

learned scholarly పండితుల illiterate చదవలేని

436

deep-read లోతైన చదవండి ignorant సమాచారం లేనటువంటి

437

uneducated విద్య లేని

438

439

light flame జ్వాల dark చీకటి

440

flash మెఱపు darakness చీకటి

441

glitter ఆడంబరం dusk మునిమాపు

442

knowledge జ్ఞానము gloom చీకటి

443

shade నీడ

444

shadow నీడ

445

ignorance అజ్ఞానం

446

447

loose slack ఏ బాధ్యత లేని tight బిగువైన

448

neglignt అజాగ్రత్తయైన strict కఠినమైన

449

vague అస్పష్టమైన bound నిర్భంధములో పెట్టు

450

definite నిశ్చితమైన

451

452

love affection అభిమానం hatred ద్వేషము

453

attachment అనుబంధం enmity శత్రుత్వం

454

devotion భక్తి

455

friendship స్నేహము

456

regard అనుకొను

457

liking ఇష్టము

458

459

mad crazy వెర్రియైన cool చల్లని

460

irrational హేతువిరుద్దమైన sensible వ్యాధి నిర్ణయం

461

calm ఉధృతిని

462

463

Main chief ప్రధాన subordinate కుదించి ఉండవచ్చు

464

leading ముఖ్యమైన subject కర్త

465

principal ప్రధాన secondary రెండవ

466

467

neglect disregard అలక్ష్యం చేయు value విలువ

468

slight సున్నితమైన prize బహుమతి

469

omit వదిలివేయు

470

471

new novel నవల old ముసలి

472

modern ఆధునిక ancient పురాతన

473

original మొదటి

474

fresh తాజా

475

476

nice careful పూర్తి శ్రద్ధతో vulgar అసభ్యమైన

477

subtle సున్నితమైన negligent అజాగ్రత్తయైన

478

minute నిమిషం

479

480

obdient respectful గౌరవంతో disobedient ఉల్లంఘన

481

tame టేమ్ rebellious తిరుగుబాటు

482

disrepectful repectful ఈ

483

484

old aged వయసు పైబడిన youthful యువత

485

ancient పురాతన new కొత్త

486

487

open frank నిష్కపటమైన closed మూసివేయబడింది

488

plain సహజమైన hidden దాచిన

489

490

pain ache బాధ relief బాధ లేని

491

suffering బాధ comfort సౌకర్యంగా

492

case కేసు

493

peace శాంతి

494

495

Pardon forgiverness క్షమ penality penality

496

mercy దయ punishment శిక్ష

497

vengeance ప్రతీకారం

498

499

Part portion భాగం Whole మొత్తం

500

division భాగము

501

502

Permanent fixed పరిష్కరించబడింది brief సంక్షిప్తముగా

503

lasting చాలాకాలముండెడు short-lived స్వల్ప కాలిక

504

unchanging మార్పు temporary తాత్కాలిక

505

506

pity mercy దయ cruelty క్రూరత్వం

507

sympathy సానుభూతి mercilessness mercilessness

508

tenderness పరిపక్వతలేని మనసు

509

510

popular common సాధారణ unpopular జనులకు సమ్మతం లేని

511

ordinary సాధారణమైన strange విచిత్రమైన

512

familiar బాగుగా తెలిసిన rare అరుదైన

513

514

Poverty pich pich riches ధనవంతులు

515

need అవసరము wealth సంపద

516

517

Pride vanity గర్వం humility నమ్రత

518

modesty వినయము

519

meekness దైవత్వంలేని

520

521

Principal first మొదటి inferior తక్కువ రకానికి చెందిన

522

capiotal రాజధాని subordinate కుదించి ఉండవచ్చు

523

chief ప్రధాన secondary రెండవ

524

main ప్రధాన minor చిన్న

525

526

Profit benefit ప్రయజనంపొందు loss నష్టము

527

advantage ప్రయోజనం ruin నాశనము

528

gain లాభం waste నిస్సారమైన

529

utility ప్రయోజనం damage హాని

530

value విలువ disadvantage నష్టము

531

532

pure clear క్లియర్ impure శీల రహితమైన

533

ionnocent పాపం చేయని dirty మురికైన

534

indecent సిగ్గులేని

535

unclean అపరిశుభ్రమైన

536

537

Quarrel dispute చర్చించు settlement పరిష్కారం

538

bitterness తీవ్రం agreement ఒప్పందం

539

contest పోటీ

540

fight పోట్లాడు

541

542

Quick acive acive slow నిదానము

543

ready సిద్ధంగా

544

545

Real TRUE TRUE imaginary భావనలో మాత్రమున్న

546

actual నిజమైన supposed కోరుకుంటున్నాము

547

certain కొన్ని FALSE FALSE

548

549

Right correct సరి bad చెడ్డ

550

just కేవలం evil చెడ్డ

551

proper సరైన improper తప్పుతో కూడిన

552

TRUE TRUE ioncorrect సరికాని

553

fair అందమైన unjust అన్యాయమైన

554

good మంచి FALSE FALSE

555

wrong సరికాని

556

557

Sadness melancholy వ్యసనం gladness ఆనందము

558

goolm చీకటి joy సంతోషం

559

sorrow దుఃఖము cheer ఉత్సాహంగా నినాదాలు చేయడం

560

grief వ్యసనము

561

562

safe guarded కాపాడిన dangerous అపాయకరమైన

563

reliable నమ్మదగిన risky ప్రమాదకర

564

sound శబ్దము defective లోపము చెందిన

565

566

send despatch చురుకు get పొందండి

567

give ఇవ్వాలని

receive అందుకుంటారు

hame disgrace అవమానించు glory కీర్తి

dishonour సిగ్గు pride ఆత్మగౌరవం

honour గౌరవం

sharp keen తీవ్రమైన dull మొద్దు

acute తీవ్రమైన

shut bar బారు open ఓపెన్

block నిరోధించు set free ఉచిత సెట్

close దగ్గరగా

stop ఆపు

soft mild దయగల hard కఠినమైన

583

gentle సున్నితమైన stern దృఢమైన

tender లేత rough కఠినమైన

smooth సున్నితంగా hearsh కఠినమైన

silken సిల్కెన్

587

588

sorrow grief వ్యసనము joy సంతోషం

589

distress దుఃఖము happiness ఆనందము

590

relief బాధ లేని

591

592

stand remain ఉన్నాయి droop వంగిపో

593

stay ఉండడానికి fail తప్పిపోవు

594

stop ఆపు fall పడు

595

596

Steal pilfer కొంచెం కొంచెంగా surrender విరమించు

597

plunder దోచుకొను return తిరిగి

598

rob కొల్లగొట్టు replace భర్తీ

599

awindle awindle repay తిరిగి

600

601

sure certain కొన్ని uncertain నమ్మదగని

602

unsure ఐడియా

doubtful నిశ్చయంకాని

thick dense దట్టమైన thin సన్నని

turbid బురదగా ఉన్న slender సన్నని

numerous అనేకమైన lean మొగ్గు

TRUE reliable నమ్మదగిన FALSE FALSE

faithful విశ్వాసముగల unreliable నమ్మదగని

loyal విశ్వాసము గల

Unite combine మిళితం divide సమాన భాగములు చేయు

join చేరడానికి part భాగం

attach అంటించు separate ప్రత్యేక

vain empty ఖాళీ real వాస్తవమైన

worthless పని చెయ్యని worthy తగిన

efficient సమర్థవంతంగా

humble లొంగినట్టి

modest ఆడంబరం లేని

sound శబ్దము

useful ఉపయోగకరమైన

valuable విలువైన

wait remain ఉన్నాయి depart బయలుదేరు

stay ఉండడానికి go వెళ్ళు

abide కట్టుబడు leave సెలవు

linger ఆలస్యము చేయు retire రిటైర్

tarry ప్రయత్నించండి

Want need అవసరము have కలిగి

demand డిమాండ్ possess తీవ్ర ప్రభావము

desire అభ్యర్థన enjoy ఆనందించండి

wish కోరిక కలిగియుండు

warm tender లేత cold చల్లని

sympathetic దయగల discourageing నిరుత్సాహపరచడం

loving ప్రేమ గల

affectionate అభిమానం చూపే

condial condial

eak feeble బలహీనమైన strong బలమైన

stout బలిసిన

Wet damp తేమగా ఉన్న dry పొడిగా

moist తేమగా ఉన్న

wisdom judgment తీర్పు error తప్పు

foresight దూరదృష్టి stupidity మూర్ఖత్వం

leaning వాలు nonsense పిచ్చికూత

sill గుమ్మము

reason కారణము

knlwledge knlwledge

withdraw separate ప్రత్యేక bring తీసుకుని

depart బయలుదేరు introduce ప్రవేశపెట్టు

quit వదలించుకొను come వచ్చి

remove తొలగించు arrive చేరు

ionject చొప్పించవచ్చును

withhold keep back తిరిగి ఉంచడానికి grant మంజూరు

retain పట్టి ఉంచు concede ఓటమిని అంగీకరించు

detain నిర్బంధంలో ఉంచు award అవార్డు

restrain అణచడానికి accorfd సరిపడు

curb అదుపులో పెట్టు proffer అర్పించు

decline తగ్గుముఖం

withstand oppose ఎదిరించు subnmit submit

resist వ్యతిరేకించు yield ఇచ్చు

endure ఓర్చుకో surrender విరమించు

tolerate సహించు

wooden stiff గట్టిగా ఉన్న plaint దావాపై

rigid ఖచ్చితమైన supple supple

firm దృఢమైన soft మృదువైన

hard కఠినమైన

worried apprehensive ఆందోళన చెందే consoled ఊరడించబడితే

anxious ఆత్రుతతొకూడిన comforted రాగా

concerned ఆందోళన cheered cheered

troubled సమస్యాత్మక heartened ఉత్సాహపడ్డాను

Worship veneration విగ్రహారాధనను hate ద్వేషము

homage విధేయత detest ద్వేషించు

respect మర్యాద scorn వెక్కిరంత

adoration ఆరాధన abhorrence అసహాయం

wrong FALSE FALSE right సరియైన

misleading తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నాడు correct సరి

bad చెడ్డ porper సరైన

yield surrender విరమించు keep ఉంచాలని

cede హక్కును వదులుకొను retain పట్టి ఉంచు

generate ఉత్పత్తి withhold నిరాకరించు

forego విడిచిపెట్టు confiscate జప్తు

resign రాజీనామా చేయు

yoke bond కట్టు release విడుదల

chain గొలుసు disruption పగులుట

link లింక్ conquest గెలుపు

subjection subjection independence స్వాతంత్ర్యం

10 Ever tide has its ebb పెరుగుట విరుగుట కొరకే

11 Penny wise and pound-foolish లొభికిమూట నష్టం

12 Do not rob Peter to pay Paul కాకులను కొట్టి గ్రద్దలకు వేయకు

13 Casting pearls before swine గాడిదకు ఏమి తెలుసును గంధపుపొడి వాసన

14 Man a slip betwixt the cup and the lip చేతికి అందనిది నోటికి అందదు

15 Do not look a gift horse in the mouth ఊరక భోజనము పెట్టు

16 Man proposes మానవుడు ఒకటి తలచిన దైవము ఒకటి తలచును

17 Health is wealth ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము

18 No rains కష్టే ఫలే

19 All that glitters is not gold మెరియున దంతము బంగారము కాదు

20 all are not staints that go to cherch తెల్లని వణ్ణి పాలు కాఫు, నల్లని వణ్ణి నీళ్ళు కావు

21 Prevention is better than cure అడుసు త్రోక్కనేల కాళ్ళు కడగనేల

22 Bare words Buy no barley ఉత్త చేతితో మూరవేసినట్లు

23 Faults are thick when love is thin ఇష్టము లేకుండిన కూర్చుండినా తప్పు లేచినా తప్పు

24 The law-maeer should not be a law beaker

కంచే చేను మేయ రాదు 

నంద --తలగ -- UUI  IU 

ప్రీతి -- రగగ -- UIU UU 

    

కనక రత్న వజ్ర వైడూర్య మకుటమ్ము  

కల్గి ఉన్న శోభ నిచ్చు కృష్ణ 

తళుకుల సుమలలిత ఫాలదేశముజూపు 

సురుచిర కర సుముఖ వెల్గు కృష్ణ  ।।।। ।।।। 1

లలిత ఫాల దేశ భ్రూలతా శోభితం

సుందర కనుగవ బెళుకుల తెలుపు  

లేత ముదురు మొగ్గ నాసిక మంచుయే  

 స్మిత చలితొ కనికరమును జూపు    ।।। ।।।। 2

రత్న దంత వెలుగు మధురాతి మధురమ్ము 

రమ్య మైన బింబ ఆధారమ్ము 

సిరులు ఒలక పుచ్చు చిన్నయా రూపమ్ము 

పలువురి మనసులను జూపు కృష్ణ  ।।।।। ।।।। 3

మెలుగు నీల వర్ణ సోభితంబైనమో 

ము మెరు పంత లీల జూపు కృష్ణ 

భావ మెల్ల తేట పరుచుముఖకవలి

క మృదు మధుర కళల రూప కృష్ణ।।। ।।। 4

సర్వలోక  మేలు విశ్వరూపమ్ముతో

భూత తతుల మర్మ మెరుగు కృష్ణ 

స్వేత దీప కాంతి లోదుష్ట భావాన్ని

తరిమి ఆత్మ శక్తి నిలుపు కృష్ణ।।।।।।।।। 5

కోమల పదములు కమిలి పోవు చుండిన

నాట్య మాడి విందు చేయు కృష్ణ

పుష్ప దళము చెంత బృందావనిలొచిత్ర

మైన హావ భావ నటన కృష్ణ ।।।। ।।।।।। 6

బొటన వేలు నోట ఉంచికన్నులుతిప్పి

బోసి నవ్వు చూపె ముద్దు కృష్ణ 

మహిమ అంటె తెలియ పర్చక నవ్వుతూ

మనిషి హృదయ మందు ఉండు కృష్ణ।।।।।। 7

తల్లడిల్లె మనసు నీకసలొద్దుగా

కలవ రింత అసలు వద్దు కృష్ణ 

హృదయ మంత మంచు లాగ కరుగు 

నవ్వు చూపు తావు కొంత కృష్ణ ।।।।।।।।।       8।

గండి తెగిన చెరువు వలెపర్గు దేనికి

మధుర మోహనం బు నీలొ కృష్ణ 

ఆశ తోను ఉండి ప్రేమచిహ్నములతో

మనసు మమత తోడు నీకు కృష్ణ ।।।।  9

పెదవి రంగు ఎరుపు పరిమళ పలుకు

ముద్దు ఇచ్చి సద్దు చేయ కృష్ణ 

రెక్క విప్పి చూడు ముల్లగులాబీని

ఎర్ర బుగ్గ తొడిమ తెలియ కృష్ణ । । । ।  10

 నేటి సందేశ వాక్యం 

ధర్మాన్ని - పాటిస్తే దేవుడు 

తప్పితే రాక్షసుడు తెల్సి తప్పినోడు మనిషి !

ధర్మ మార్గము నడిచినా ధరణి దేవ

తప్పితే రాక్షసప్రవృత్తి తపన దేవ  

తెల్సి నిజమను గ్రాహ్యము తెల్పు దేవ 

తప్పు త్రోవఁతొక్కిన దండ తనము దేవ 

ఆమె కుటుంబం చెట్టు

బంధాల కొమ్మలే ఆమె చుట్టూ!

మాతృత్వ వరం సృష్టికి సారధ్యం!!

చెట్టు ఒక కుటుంబము ఆశ చీడగాను 

ఆకు పువ్వు కాయలు బంధ ఆశగాను  

సృష్టి సారధ్య సంపద సంఘ మేను 

స్త్రీలు తరువులై సహనము సేవగాను 

సీ::శత్రువే భయపడు మిత్రుడానందము

అరవీరయమరుడా  యాంజనేయ!

సాహసంబునీదు సంజీవినేదెచ్చి

వాన

నిత్యమూ మనసు వాసనలను పరిత్యజించు గృహలక్ష్మీ 

మోక్షమును గూర్చిన కోరికను కూడ త్యజించు గృహలక్ష్మీ  

మైత్రీ, కరుణాదుల భావ నిర్మలవాసను పరిగ్రహింపు

ఆత్మ జ్ఞానాన్ని అందించిన గురువు బ్రహ్మ గృహ లక్ష్మీ  

1

SELECT WORD SYNONYMS TELUGU MEANING ANTIONYMS TELUGU MEANING

2

3

Ability capability పని చేయుటకు కావలసిన సామర్థ్యం inability దౌర్బల్యం

4

capacity సామర్థ్యం incapacity అసమర్థత

5

cleverness తెలివి

6

7

Accurate correct సరి inaccurate సరికాని

8

exact కచ్చితమైన

9

10

Acquire obtain పొందటానికి forfeit అపరాధము

11

earn సంపాదించు transfer transfer

12

secure ఆందోళన లేని

13

14

Act behaviour ప్రవర్తన quiet నిశ్చలమైన

15

work పని suspension ఔషధనలుసులుగల

16

operation క్రియ

17

deed కార్యము

18

performance నిర్వహణ

19

20

Active agite agite dull మొద్దు

21

busy బిజీగా idle ఉన్నారు

22

brisk చురుకైన inactive అసక్రియంగా

23

diligent శ్రద్ధాపూర్వకమైన lazy సోమరితనం

24

energetic శక్తినిచ్చే slow నిదానము

25

lively ఉల్లాసమైన

26

vigorous బలమైన

27

28

Add enlarge పెద్దది చేయు abstract పరిగ్రహించు

29

exten exten lessen తగ్గించు

30

ioncrease ioncrease reduce తగ్గించు

31

join చేరడానికి remove తొలగించు

32

sum up అప్ సంకలనం subtract తగ్గించు

33

unite కలుపు

34

35

Affection feeling దయారసముగల hate ద్వేషము

36

emotion భావం hatred ద్వేషము

37

sentiment మానసిక భావము antipathy పగ

38

39

agree accept అంగీకరించు differ వేరే విధంగా ఉండు

40

admit చేరనిచ్చు disagree భిన్న అభిప్రాయము కలిగి ఉండు

41

consent ఇచ్ఛాపూర్వక ఆమోదం dispute చర్చించు

42

tally పరిచయ చీటీ oppose ఎదిరించు

43

unite కలుపు protest అసమ్మతి

44

refuse కాదు

45

46

Agreement accord సరిపడు disagreement జగడం

47

understanding అవగాహన

48

49

Alike like వంటి dissimilar వేరుగా ఉన్న

50

akin పోలిక ఉన్న different వివిధ

51

analogous సంబంధమైన unlike పోలిక లేని

52

kindred కిండ్రెడ్ separate ప్రత్యేక

53

similar పోలిన

54

uniform ఒకే తీరైన

55

56

All whole మొత్తం part భాగం

57

entire మొత్తం some కొన్ని

58

total మొత్తం an ఒక

59

60

Allow permit అనుమతి disallow ఏదైనా జరుగుటకు అంగీకరించకపోవుట

61

admit చేరనిచ్చు denty denty

62

concede ఓటమిని అంగీకరించు disapprove బాధను వ్యక్తం చేయుట

63

consent to సమ్మతి forbid కూడదను

64

grant మంజూరు refuse కాదు

65

let వీలు reject తిరస్కరించు

66

tolerate tolerate resist వ్యతిరేకించు

67

yield ఇచ్చు contradict ఖండించు

68

suffer బాధ gainsay ఖండించు

69

70

Also as well as అలాగే in spite of ఉన్నప్పటికీ

71

in addition to అదనంగా nevertheless అయితే

72

likewise కూడా but కాని

73

similarly అదేవిధంగా on the other hand మరోవైపు

74

besides ఇదికాకుండా not with standing with standing కాదు

75

76

Anger fury ఉగ్రము love ప్రేమ

77

indignation అన్యాయం patience దీర్ఘకాలం వ్యాధుల్లో ఓపికపట్టండి

78

irritation irritation peacefulness peacefulness

79

range శ్రేణి self-control స్వీయ control

80

wrath తీవ్రమైన ఆగ్రహము amiability మంచితనం

81

82

Arrange order ఆజ్ఞ derange మానసిక స్థిమితం లేకుండా చేయుట

83

array వ్యూహము disarrange మరోసారి సరిచేయుట

84

assort వర్గీకరించు disorder జబ్బు

85

classify వర్గాలుగా విభజించు scatter వెదజల్లు

86

group గుంపు disturb క్రమం లేకుండా చేయు

87

harmonise పొందిక చేయుట

88

89

Ask corrukpt అనైతికమైన good మంచి

90

decayed పుచ్చిన able companionable companionable సామర్థ్యం

91

deficient కొరతయైన competent తగిన అర్హత గల

92

dishonest మోసము చేసే excellent శ్రేష్ఠమైన

93

evil చెడ్డ fair అందమైన

94

FALSE అబద్ధమైన friendly స్నేహపూర్వక

95

foul మాసిన gratifying మనోహరమైన

96

imperfect లోపము కలిగిన kind రకము

97

incompetent నిర్వహించలేని worthy అర్హమైన, తగిన అనే అర్థాలలో పదములకు చివర చేర్చే ప్రత్యయము

98

mean సగటు perfect సమగ్రమైన

99

naughty కొంటెచేష్టలు pleasant ఆహ్లాదమైన

100

wicked చెడ్డ wholesome పరిపూర్ణమైన

101

102

Beautiful elegant సొంపైన ugly అందములేని

103

graceful శృంగారమైన unattractive ఆకర్షణీయం కాని

104

handsome అందమైన deformed వికారమైన

105

prtty అందమైన

106

107

Beginning source ఆధారము finish ముగించు

108

commencement ప్రారంభ conclusion ముగింపు

109

opening ఆరంభం terminus టెర్మినస్

110

origin ఉత్పత్తి

111

start ప్రారంభించు

112

113

Bitter acrid వగరు sweet తీపి

114

biting ఎత్తిపొడుపు honeyed honeyed

115

harsh కఠినమైన dulcet dulcet

116

pungent గాఢమైన agreeable సమ్మతమైన

117

virulent తీవ్రమైన

118

sharp తీక్షణమైన

119

120

Brave daring తెగువగల cowardly పిరికి

121

fearless నిర్భయమైన timid పిరికివాడైన

122

bold సాహసంగల fearful భయంకరమైన

123

courageous సాహసోపేత afraid బెదిరిన

124

cringing cringing

125

126

Break destroy నాశనము చేయు mend బాగుచేయు

127

shatter పగిలిపోతాయి attach అంటించు

128

fasten కట్టు

129

weld పసుపు రంగు ఇచ్చే మొక్క

130

solder టంకము

131

unite కలుపు

132

133

Bright Brilliant మిక్కిలి ప్రకాశవంతమైన dark చీకటి

134

cheerful హృదయపూర్వకంగా black నలుపు

135

glaring పట్టి shady చీకటిగావుండే

136

glorious దివ్యమైన

137

shining మెరుస్తూ

138

twinkling రెప్పలార్చుట

139

140

Busy industrious కష్టపడి పని చేసే idle ఉన్నారు

141

active చురుకుగా lazy సోమరితనం

142

diligent శ్రద్ధాపూర్వకమైన inactive అసక్రియంగా

143

occupied ఆక్రమిత unemployed పని లేనివాడు

144

vacent vacent

145

146

Call cry out బిగ్గరగా విలపించే excited ఉత్తేజిత

147

bawl అరచు fierce క్రూరమైన

148

roar గట్టిగా అరచి చెప్పు furious ఆగ్రహము గల

149

yell అరచి చెప్పు violent హింసాత్మక

150

shriek బిగ్గరగా కీచుమని అరచు wild అడవి

151

scream బిగ్గరగా నవ్వు

152

shout బిగ్గరగా అరచు

153

154

calm mild దయగల excited ఉత్తేజిత

155

peaceful శాంతియుత fierce క్రూరమైన

156

composed కూర్చిన fierce క్రూరమైన

157

cool చల్లని furious ఆగ్రహము గల

158

quiet నిశ్చలమైన violent హింసాత్మక

159

still ఇప్పటికీ wild అడవి

160

161

cancel nullify రద్దు sustain భరించు

162

abolish నిర్మూలించు approve ఆమోదించు

163

annul కొట్టివేయు enforce జరిగించు

164

delete తొలగించు establish ఏర్పాటు

165

crase crase maintain పోషించు

166

expunge కొట్టివెయ్యి perpetuate తరాలకు

167

rescind రద్దు చేయు uphold ఆదరించు

168

revoke రద్దు పరచు confirm నిర్ధారించండి

169

quash అణచివేయు

170

171

care anxiety ఆత్రుత carlessness carlessness

172

bother ఇబ్బంది disregard అలక్ష్యం చేయు

173

caution హెచ్చరిక slight సున్నితమైన

174

heed మెళుకువ omission పరిహరించడం

175

prcaution ముందు జాగ్రత్త indifference ఉదాసీనత

176

worry వ్యాకులత చెందు neglect ఉపేక్షచేయుట

177

trouble తొందర

178

watchfulness పూర్తి చూడటానికి

179

prudence జాగ్రత్త

180

181

carry convey సరకులను తరలించు throw off ఆఫ్ త్రో

182

remove తొలగించు let go వెళ్ళి తెలపండి

183

bring తీసుకుని shake off ఆఫ్ ఆడడము

184

transport రవాణా drop చుక్క

185

take పడుతుంది

186

lift పైకెత్తు

187

188

catch secure ఆందోళన లేని lose కోల్పోతారు

189

seize ఈడ్చుకొను let go వెళ్ళి తెలపండి

190

capture బంధించు mis MIS

191

clasp చేతులు కలుపుట release విడుదల

192

grasp అందుకొని గట్టిగా పట్టుకొను restore పునరుద్ధరించడానికి

193

grip పట్టుకొనే భాగము throw away దూరంగా త్రో

194

give up పనిని నిలిపివేయుట

195

196

chief head తల underling నీచుడు

197

leader నాయకుడు vasal vasal

198

master పెద్ద satellite ఉపగ్రహ

199

principal ప్రధాన subrodinate subrodinate

200

chieftain సేనాపతి attendant పరిచారకుడు

201

ruler పాలకుడు

202

203

choose pick లాగివేయు refuse కాదు

204

prefer అమిత ప్రేమ reject తిరస్కరించు

205

select ఎంచుకోండి

206

207

clean purify శుద్ధి soil నేల

208

wipe తుడుచుట spoil నాశనం చేయు

209

wash కడుగు

210

211

clear plain సహజమైన cloudy మేఘావృతం

212

intelligible అర్థమయే dim అనుకూలంగాలేని

213

definite నిశ్చితమైన vague అస్పష్టమైన

214

unintelligibte unintelligibte

215

216

clever intellgent intellgent dull మొద్దు

217

fifted fifted foolish వెర్రి

218

bright ప్రకాశవంతమైన ignorant సమాచారం లేనటువంటి

219

capable సామర్థ్యం slow నిదానము

220

knowing తెలుసుకోవడం stupid తెలివి తక్కువ

221

smart చురుకైన awakward awakward

222

sharp తీక్షణమై

223

224

correct accurate ఖచ్చితమైన incorret incorret

225

exact కచ్చితమైన FALSE FALSE

226

right సరియైన wrong సరికాని

227

228

Danger peril బెదరించు safety భద్రత

229

protection రక్షణ

230

231

Dear expensive విలువైన cheap చవక

232

constly ఖరీదైన worthless పని చెయ్యని

233

priceless వెలకట్టలేని hateful తీవ్రమైన ద్వేషం కల్గించునట్టి

234

precious ప్రేమ పాత్రమైన inexpensive చౌక అయిన

235

beloved ప్రియమైన

236

237

delight pleasure ఆనందం disappointment ఆశాభంగం

238

joy సంతోషం discontent అసంతృప్తి

239

enjoyment ఆనందించడం misery పిసినారితనం

240

241

depart leave సెలవు arrive చేరు

242

retire రిటైర్ stay ఉండడానికి

243

go వెళ్ళు wait వేచి

244

clear out లోపలి వ్యక్తులను ఖాళీ చేయు come వచ్చి

245

with draw డ్రాతో

246

247

dirty nasty మురికి clean శుభ్రమైన

248

mean సగటు clear క్లియర్

249

base బేస్ neat బాగా రూపొందించిన

250

pure పరిశుభ్రమైన

251

252

dishonest lying పడియున్న honest యోగ్యుడైన

253

deceitful మాయమైన straight forward సూటిగా

254

faithless విశ్వాసము లేని upright నిటారైన

255

honourable గౌరవనీయమైన

256

257

Doubt distrust నమ్మకం లేకుండుట belief నమ్మకం

258

hesitation సందేహము confidence విశ్వాసం

259

question ప్రశ్న assurance హామీ

260

suspicion అనుమానం determination నిర్ధారణ

261

uncertainty అనిశ్చితి

262

263

early soon వెంటనే late చనిపోయిన

264

before hand చేతి ముందు delayed ఆలస్యం

265

be times సార్లు ఉంటుంది

266

267

enemy opponent శత్రువు ally సహాయుడు

268

rival ప్రయత్నించు friend స్నేహితుడు

269

foe శత్రువు supporter మద్దతుదారు

270

271

Fear fright భయపెట్టు courage ధైర్యం

272

dread ఏదో జరుగుతుందనే భయం

273

scare భీతి గొల్పు

274

alarm భయం

275

276

Fit fitting ఒప్పిన awkward ఇబ్బందికరమైన

277

qualified అర్హత improper తప్పుతో కూడిన

278

suitable సరిఅయిన misfitted misfitted

279

apt తగిన unsuitable తగని

280

proper సరైన unworthy ఉచితం కాని

281

worthy అర్హమైన, తగిన అనే అర్థాలలో పదములకు చివర చేర్చే ప్రత్యయము

282

283

fix fasten కట్టు unfix unfix

284

bind జతకూడి change మార్పు

285

determine నిర్ణయించడానికి detach నిష్పాక్షికమైన

286

settle ఏర్పాటు చేయు remove తొలగించు

287

secure ఆందోళన లేని untie విప్పు

288

place place disturb క్రమం లేకుండా చేయు

289

apply దరఖాస్తు free ఉచిత

290

set సెట్ shake ఆడడము

291

release విడుదల

292

293

Friendship attachment అనుబంధం quarrel తగాదా

294

friend స్నేహితుడు hatred ద్వేషము

295

liness liness enmity శత్రుత్వం

296

goodwill సమ్మతి disregard అలక్ష్యం చేయు

297

affection అభిమానం

298

devotion భక్తి

299

esteem గౌరవం

300

love ప్రేమ

301

302

Get obtain పొందటానికి sacrifice త్యాగం

303

receive అందుకుంటారు abandon విడిచిపెట్టు

304

gain లాభం

305

earn సంపాదించు

306

acquire సంపాదించు

307

win గెలుచుకున్న

308

309

Gland cheerful హృదయపూర్వకంగా sad బాధతో కూడిన

310

happy సంతోషంగా

311

joyful ఆనందం

312

pleased గర్వంగా

313

314

go leave సెలవు come వచ్చి

315

depart బయలుదేరు arrive చేరు

316

withdraw ఉపసంహరణము stay ఉండడానికి

317

clear out లోపలి వ్యక్తులను ఖాళీ చేయు remain ఉన్నాయి

318

319

Good right సరియైన bad చెడ్డ

320

worthy విలువైన poor పేద

321

useful ఉపయోగకరమైన unfair అన్యాయమైన

322

admirable అద్భుతమైన foul మాసిన

323

honourable గౌరవనీయమైన defective లోపము చెందిన

324

wholesome పరిపూర్ణమైన

325

326

gratefull thankfull థంక్ పూర్తి ungrateful ఫలితం లేని

327

acceptable అంగీకారయోగ్యమైన disagreeable డిజ్ఎగ్రియబుల్

328

unaccptable అంగీకరింపదగని

329

330

Grief sorrow దుఃఖము joy సంతోషం

331

regreet నిరాశ mirth ఉల్లాసం

332

distress దుఃఖము happiness ఆనందము

333

334

Happy blessded ఆశీర్వదించబడిన unhapp సంతోషం లేని

335

bright ప్రకాశవంతమైన sad బాధతో కూడిన

336

fortunate శుభమైన depressed అణగారిన

337

gay చిరునవ్వులతో కూడి

338

successful విజయవంతమైన

339

prosperous సంపన్న

340

341

hard solid ఘన soft మృదువైన

342

firm దృఢమైన easy సులభమైన

343

difficult కష్టం light కాంతి

344

rough కఠినమైన smooth సున్నితంగా

345

346

Harm damade హాని benefit ప్రయజనంపొందు

347

injury గాయము profit లాభం

348

mischief కొంటెపని help సహాయం

349

hurt గాయము favour అనుకూలంగా

350

351

Haste hurry అత్యవసరము deliberation యోచన

352

speed తొందర slowness మందగతిని

353

quickness శీఘ్ర త్వం delay ఆలస్యం చేయు

354

355

hate dislike విముఖంగా ఉంచు love ప్రేమ

356

detest ద్వేషించు like వంటి

357

relish ఆహ్లాదకరమైన రుచి

358

respect మర్యాద

359

360

Healthy well బాగా unhealthy సుఖము లేని

361

soud శబ్దము sick జబ్బుపడిన

362

weak బలహీనమైన

363

ill చెడ్డ

364

365

help aid సహాయం harm హాని

366

assist సహాయంచెయ్యి injure హాని కలిగించు

367

promote ప్రచారం

368

improve మెరుగు

369

370

Honesty purity స్వచ్ఛత dishonesty దగా

371

truth నిజం untruthfulness అబద్ధము సంపూర్తి

372

deceit వంచన

373

374

Honourable esteemed ఎంచిన dishonourable అగౌరవ

375

respected respected unreliable నమ్మదగని

376

iminent ప్రఖ్యాత

377

upright నిటారైన

378

379

Humble gentle సున్నితమైన fiere fiere

380

meek వినయం గల furious ఆగ్రహము గల

381

modest ఆడంబరం లేని obstinat పట్టు వదలని

382

soft మృదువైన

383

384

Idle lazy సోమరితనం busy బిజీగా

385

inactive అసక్రియంగా active చురుకుగా

386

unoccupied కాపురం లేని occupied ఆక్రమిత

387

industrious కష్టపడి పని చేసే

388

diliigent శ్రద్ధాపూర్వకమైన

389

390

Ignorant unlearned నేర్పుపొందని educated చదువుకొన్న

391

illiterate చదవలేని learned నేర్చుకున్నాడు

392

uneducated విద్య లేని wise జ్ఞానము

393

skilled నైపుణ్యం

394

395

Join combine కలపడం disjoin సంబంధం తొలగించు

396

unite కలుపు part భాగం

397

link లింక్ separete ప్రత్యేక

398

connect కనెక్ట్

399

400

jutice justness కేవలం త్వం injusstice అన్యాయం

401

virtue ధర్మం unfairness అక్రమమైన

402

equity ధర్మము untruth అబద్ధము

403

right సరియైన dishonesty దగా

404

honesty యోగ్యత wrong సరికాని

405

406

Justify defend రక్షించడానికి incriminate తప్పు చేసినట్లుగా

407

assert చెప్పు accuse నిందారోపణచెయ్యి

408

maintain పోషించు disprove తప్పు అని నిరూపించు

409

vindicate వాస్తవమైన refute నిరూపించు

410

prove రుజువు చేయు condemn ఖండించు

411

uphold ఆదరించు implicate మడత పెట్టి మెలిపెట్టు

412

exonerate నివృత్తి చెయ్యి

413

414

juvenile youthfull యువత పూర్తి adult వయోజన

415

boyish బాల్యపు mature పరిపక్వ

416

virgin కన్య grown-up ఎదిగిన

417

immature పక్వానికి రాని

418

puerile కరుకైన

419

420

kind charitable ధర్మదాయ unkind ప్రేమ లేని

421

warm వెచ్చని cruel క్రూరమైన

422

sympathetic దయగల inhuman క్రూరమయిన

423

tender లేత rough కఠినమైన

424

obliging దయ గుణం గల merciless కనికరంలేని

425

fierce క్రూరమైన

426

427

Large big పెద్ద small చిన్న

428

great గొప్ప little కొద్దిగా

429

huge భారీ tiny మిక్కిలి చిన్న

430

excessive అదనపు slight సున్నితమైన

431

thin సన్నని

432

433

Last final చివరి first మొదటి

434

435

learned scholarly పండితుల illiterate చదవలేని

436

deep-read లోతైన చదవండి ignorant సమాచారం లేనటువంటి

437

uneducated విద్య లేని

438

439

light flame జ్వాల dark చీకటి

440

flash మెఱపు darakness చీకటి

441

glitter ఆడంబరం dusk మునిమాపు

442

knowledge జ్ఞానము gloom చీకటి

443

shade నీడ

444

shadow నీడ

445

ignorance అజ్ఞానం

446

447

loose slack ఏ బాధ్యత లేని tight బిగువైన

448

neglignt అజాగ్రత్తయైన strict కఠినమైన

449

vague అస్పష్టమైన bound నిర్భంధములో పెట్టు

450

definite నిశ్చితమైన

451

452

love affection అభిమానం hatred ద్వేషము

453

attachment అనుబంధం enmity శత్రుత్వం

454

devotion భక్తి

455

friendship స్నేహము

456

regard అనుకొను

457

liking ఇష్టము

458

459

mad crazy వెర్రియైన cool చల్లని

460

irrational హేతువిరుద్దమైన sensible వ్యాధి నిర్ణయం

461

calm ఉధృతిని

462

463

Main chief ప్రధాన subordinate కుదించి ఉండవచ్చు

464

leading ముఖ్యమైన subject కర్త

465

principal ప్రధాన secondary రెండవ

466

467

neglect disregard అలక్ష్యం చేయు value విలువ

468

slight సున్నితమైన prize బహుమతి

469

omit వదిలివేయు

470

471

new novel నవల old ముసలి

472

modern ఆధునిక ancient పురాతన

473

original మొదటి

474

fresh తాజా

475

476

nice careful పూర్తి శ్రద్ధతో vulgar అసభ్యమైన

477

subtle సున్నితమైన negligent అజాగ్రత్తయైన

478

minute నిమిషం

479

480

obdient respectful గౌరవంతో disobedient ఉల్లంఘన

481

tame టేమ్ rebellious తిరుగుబాటు

482

disrepectful repectful ఈ

483

484

old aged వయసు పైబడిన youthful యువత

485

ancient పురాతన new కొత్త

486

487

open frank నిష్కపటమైన closed మూసివేయబడింది

488

plain సహజమైన hidden దాచిన

489

490

pain ache బాధ relief బాధ లేని

491

suffering బాధ comfort సౌకర్యంగా

492

case కేసు

493

peace శాంతి

494

495

Pardon forgiverness క్షమ penality penality

496

mercy దయ punishment శిక్ష

497

vengeance ప్రతీకారం

498

499

Part portion భాగం Whole మొత్తం

500

division భాగము

501

502

Permanent fixed పరిష్కరించబడింది brief సంక్షిప్తముగా

503

lasting చాలాకాలముండెడు short-lived స్వల్ప కాలిక

504

unchanging మార్పు temporary తాత్కాలిక

505

506

pity mercy దయ cruelty క్రూరత్వం

507

sympathy సానుభూతి mercilessness mercilessness

508

tenderness పరిపక్వతలేని మనసు

509

510

popular common సాధారణ unpopular జనులకు సమ్మతం లేని

511

ordinary సాధారణమైన strange విచిత్రమైన

512

familiar బాగుగా తెలిసిన rare అరుదైన

513

514

Poverty pich pich riches ధనవంతులు

515

need అవసరము wealth సంపద

516

517

Pride vanity గర్వం humility నమ్రత

518

modesty వినయము

519

meekness దైవత్వంలేని

520

521

Principal first మొదటి inferior తక్కువ రకానికి చెందిన

522

capiotal రాజధాని subordinate కుదించి ఉండవచ్చు

523

chief ప్రధాన secondary రెండవ

524

main ప్రధాన minor చిన్న

525

526

Profit benefit ప్రయజనంపొందు loss నష్టము

527

advantage ప్రయోజనం ruin నాశనము

528

gain లాభం waste నిస్సారమైన

529

utility ప్రయోజనం damage హాని

530

value విలువ disadvantage నష్టము

531

532

pure clear క్లియర్ impure శీల రహితమైన

533

ionnocent పాపం చేయని dirty మురికైన

534

indecent సిగ్గులేని

535

unclean అపరిశుభ్రమైన

536

537

Quarrel dispute చర్చించు settlement పరిష్కారం

538

bitterness తీవ్రం agreement ఒప్పందం

539

contest పోటీ

540

fight పోట్లాడు

541

542

Quick acive acive slow నిదానము

543

ready సిద్ధంగా

544

545

Real TRUE TRUE imaginary భావనలో మాత్రమున్న

546

actual నిజమైన supposed కోరుకుంటున్నాము

547

certain కొన్ని FALSE FALSE

548

549

Right correct సరి bad చెడ్డ

550

just కేవలం evil చెడ్డ

551

proper సరైన improper తప్పుతో కూడిన

552

TRUE TRUE ioncorrect సరికాని

553

fair అందమైన unjust అన్యాయమైన

554

good మంచి FALSE FALSE

555

wrong సరికాని

556

557

Sadness melancholy వ్యసనం gladness ఆనందము

558

goolm చీకటి joy సంతోషం

559

sorrow దుఃఖము cheer ఉత్సాహంగా నినాదాలు చేయడం

560

grief వ్యసనము

561

562

safe guarded కాపాడిన dangerous అపాయకరమైన

563

reliable నమ్మదగిన risky ప్రమాదకర

564

sound శబ్దము defective లోపము చెందిన

565

566

send despatch చురుకు get పొందండి

567

give ఇవ్వాలని

receive అందుకుంటారు

hame disgrace అవమానించు glory కీర్తి

dishonour సిగ్గు pride ఆత్మగౌరవం

honour గౌరవం

sharp keen తీవ్రమైన dull మొద్దు

acute తీవ్రమైన

shut bar బారు open ఓపెన్

block నిరోధించు set free ఉచిత సెట్

close దగ్గరగా

stop ఆపు

soft mild దయగల hard కఠినమైన

583

gentle సున్నితమైన stern దృఢమైన

tender లేత rough కఠినమైన

smooth సున్నితంగా hearsh కఠినమైన

silken సిల్కెన్

587

588

sorrow grief వ్యసనము joy సంతోషం

589

distress దుఃఖము happiness ఆనందము

590

relief బాధ లేని

591

592

stand remain ఉన్నాయి droop వంగిపో

593

stay ఉండడానికి fail తప్పిపోవు

594

stop ఆపు fall పడు

595

596

Steal pilfer కొంచెం కొంచెంగా surrender విరమించు

597

plunder దోచుకొను return తిరిగి

598

rob కొల్లగొట్టు replace భర్తీ

599

awindle awindle repay తిరిగి

600

601

sure certain కొన్ని uncertain నమ్మదగని

602

unsure ఐడియా

doubtful నిశ్చయంకాని

thick dense దట్టమైన thin సన్నని

turbid బురదగా ఉన్న slender సన్నని

numerous అనేకమైన lean మొగ్గు

TRUE reliable నమ్మదగిన FALSE FALSE

faithful విశ్వాసముగల unreliable నమ్మదగని

loyal విశ్వాసము గల

Unite combine మిళితం divide సమాన భాగములు చేయు

join చేరడానికి part భాగం

attach అంటించు separate ప్రత్యేక

vain empty ఖాళీ real వాస్తవమైన

worthless పని చెయ్యని worthy తగిన

efficient సమర్థవంతంగా

humble లొంగినట్టి

modest ఆడంబరం లేని

sound శబ్దము

useful ఉపయోగకరమైన

valuable విలువైన

wait remain ఉన్నాయి depart బయలుదేరు

stay ఉండడానికి go వెళ్ళు

abide కట్టుబడు leave సెలవు

linger ఆలస్యము చేయు retire రిటైర్

tarry ప్రయత్నించండి

Want need అవసరము have కలిగి

demand డిమాండ్ possess తీవ్ర ప్రభావము

desire అభ్యర్థన enjoy ఆనందించండి

wish కోరిక కలిగియుండు

warm tender లేత cold చల్లని

sympathetic దయగల discourageing నిరుత్సాహపరచడం

loving ప్రేమ గల

affectionate అభిమానం చూపే

condial condial

eak feeble బలహీనమైన strong బలమైన

stout బలిసిన

Wet damp తేమగా ఉన్న dry పొడిగా

moist తేమగా ఉన్న

wisdom judgment తీర్పు error తప్పు

foresight దూరదృష్టి stupidity మూర్ఖత్వం

leaning వాలు nonsense పిచ్చికూత

sill గుమ్మము

reason కారణము

knlwledge knlwledge

withdraw separate ప్రత్యేక bring తీసుకుని

depart బయలుదేరు introduce ప్రవేశపెట్టు

quit వదలించుకొను come వచ్చి

remove తొలగించు arrive చేరు

ionject చొప్పించవచ్చును

withhold keep back తిరిగి ఉంచడానికి grant మంజూరు

retain పట్టి ఉంచు concede ఓటమిని అంగీకరించు

detain నిర్బంధంలో ఉంచు award అవార్డు

restrain అణచడానికి accorfd సరిపడు

curb అదుపులో పెట్టు proffer అర్పించు

decline తగ్గుముఖం

withstand oppose ఎదిరించు subnmit submit

resist వ్యతిరేకించు yield ఇచ్చు

endure ఓర్చుకో surrender విరమించు

tolerate సహించు

wooden stiff గట్టిగా ఉన్న plaint దావాపై

rigid ఖచ్చితమైన supple supple

firm దృఢమైన soft మృదువైన

hard కఠినమైన

worried apprehensive ఆందోళన చెందే consoled ఊరడించబడితే

anxious ఆత్రుతతొకూడిన comforted రాగా

concerned ఆందోళన cheered cheered

troubled సమస్యాత్మక heartened ఉత్సాహపడ్డాను

Worship veneration విగ్రహారాధనను hate ద్వేషము

homage విధేయత detest ద్వేషించు

respect మర్యాద scorn వెక్కిరంత

adoration ఆరాధన abhorrence అసహాయం

wrong FALSE FALSE right సరియైన

misleading తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నాడు correct సరి

bad చెడ్డ porper సరైన

yield surrender విరమించు keep ఉంచాలని

cede హక్కును వదులుకొను retain పట్టి ఉంచు

generate ఉత్పత్తి withhold నిరాకరించు

forego విడిచిపెట్టు confiscate జప్తు

resign రాజీనామా చేయు

yoke bond కట్టు release విడుదల

chain గొలుసు disruption పగులుట

link లింక్ conquest గెలుపు

subjection subjection independence స్వాతంత్ర్యం

10 Ever tide has its ebb పెరుగుట విరుగుట కొరకే

11 Penny wise and pound-foolish లొభికిమూట నష్టం

12 Do not rob Peter to pay Paul కాకులను కొట్టి గ్రద్దలకు వేయకు

13 Casting pearls before swine గాడిదకు ఏమి తెలుసును గంధపుపొడి వాసన

14 Man a slip betwixt the cup and the lip చేతికి అందనిది నోటికి అందదు

15 Do not look a gift horse in the mouth ఊరక భోజనము పెట్టు

16 Man proposes మానవుడు ఒకటి తలచిన దైవము ఒకటి తలచును

17 Health is wealth ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము

18 No rains కష్టే ఫలే

19 All that glitters is not gold మెరియున దంతము బంగారము కాదు

20 all are not staints that go to cherch తెల్లని వణ్ణి పాలు కాఫు, నల్లని వణ్ణి నీళ్ళు కావు

21 Prevention is better than cure అడుసు త్రోక్కనేల కాళ్ళు కడగనేల

22 Bare words Buy no barley ఉత్త చేతితో మూరవేసినట్లు

23 Faults are thick when love is thin ఇష్టము లేకుండిన కూర్చుండినా తప్పు లేచినా తప్పు

24 The law-maeer should not be a law beaker

కంచే చేను మేయ రాదు 

నంద --తలగ -- UUI  IU 

ప్రీతి -- రగగ -- UIU UU 

    

కనక రత్న వజ్ర వైడూర్య మకుటమ్ము  

కల్గి ఉన్న శోభ నిచ్చు కృష్ణ 

తళుకుల సుమలలిత ఫాలదేశముజూపు 

సురుచిర కర సుముఖ వెల్గు కృష్ణ  ।।।। ।।।। 1

లలిత ఫాల దేశ భ్రూలతా శోభితం

సుందర కనుగవ బెళుకుల తెలుపు  

లేత ముదురు మొగ్గ నాసిక మంచుయే  

 స్మిత చలితొ కనికరమును జూపు    ।।। ।।।। 2

రత్న దంత వెలుగు మధురాతి మధురమ్ము 

రమ్య మైన బింబ ఆధారమ్ము 

సిరులు ఒలక పుచ్చు చిన్నయా రూపమ్ము 

పలువురి మనసులను జూపు కృష్ణ  ।।।।। ।।।। 3

మెలుగు నీల వర్ణ సోభితంబైనమో 

ము మెరు పంత లీల జూపు కృష్ణ 

భావ మెల్ల తేట పరుచుముఖకవలి

క మృదు మధుర కళల రూప కృష్ణ।।। ।।। 4

సర్వలోక  మేలు విశ్వరూపమ్ముతో

భూత తతుల మర్మ మెరుగు కృష్ణ 

స్వేత దీప కాంతి లోదుష్ట భావాన్ని

తరిమి ఆత్మ శక్తి నిలుపు కృష్ణ।।।।।।।।। 5

కోమల పదములు కమిలి పోవు చుండిన

నాట్య మాడి విందు చేయు కృష్ణ

పుష్ప దళము చెంత బృందావనిలొచిత్ర

మైన హావ భావ నటన కృష్ణ ।।।। ।।।।।। 6

బొటన వేలు నోట ఉంచికన్నులుతిప్పి

బోసి నవ్వు చూపె ముద్దు కృష్ణ 

మహిమ అంటె తెలియ పర్చక నవ్వుతూ

మనిషి హృదయ మందు ఉండు కృష్ణ।।।।।। 7

తల్లడిల్లె మనసు నీకసలొద్దుగా

కలవ రింత అసలు వద్దు కృష్ణ 

హృదయ మంత మంచు లాగ కరుగు 

నవ్వు చూపు తావు కొంత కృష్ణ ।।।।।।।।।       8।

గండి తెగిన చెరువు వలెపర్గు దేనికి

మధుర మోహనం బు నీలొ కృష్ణ 

ఆశ తోను ఉండి ప్రేమచిహ్నములతో

మనసు మమత తోడు నీకు కృష్ణ ।।।।  9

పెదవి రంగు ఎరుపు పరిమళ పలుకు

ముద్దు ఇచ్చి సద్దు చేయ కృష్ణ 

రెక్క విప్పి చూడు ముల్లగులాబీని

ఎర్ర బుగ్గ తొడిమ తెలియ కృష్ణ । । । ।  10

 నేటి సందేశ వాక్యం 

ధర్మాన్ని - పాటిస్తే దేవుడు 

తప్పితే రాక్షసుడు తెల్సి తప్పినోడు మనిషి !

ధర్మ మార్గము నడిచినా ధరణి దేవ

తప్పితే రాక్షసప్రవృత్తి తపన దేవ  

తెల్సి నిజమను గ్రాహ్యము తెల్పు దేవ 

తప్పు త్రోవఁతొక్కిన దండ తనము దేవ 

ఆమె కుటుంబం చెట్టు

బంధాల కొమ్మలే ఆమె చుట్టూ!

మాతృత్వ వరం సృష్టికి సారధ్యం!!

చెట్టు ఒక కుటుంబము ఆశ చీడగాను 

ఆకు పువ్వు కాయలు బంధ ఆశగాను  

సృష్టి సారధ్య సంపద సంఘ మేను 

స్త్రీలు తరువులై సహనము సేవగాను 

సీ::శత్రువే భయపడు మిత్రుడానందము

అరవీరయమరుడా  యాంజనేయ!

సాహసంబునీదు సంజీవినేదెచ్చి

వానర వీరుడా వాయుపుత్ర!

కామరూప ధరివి కర్తవ్య పాలకా

రామచంద్రుని దూత విమల కీర్తి!

వ్యాకరణమునీదు వాగ్ధాత నీవుగా

ఆడితప్పనివాడ యంజి సుతుడ!

ఆ॥వె॥

లక్ష లాదిమంది లంక సైనికులెల్ల

ఘోర యసురభలగ వీర మూక

బాసిరేయశువులు భయముతో నినుజూచి

పవన పుత్ర హనుమ పరమతేజ!       

ర వీరుడా వాయుపుత్ర!

కామరూప ధరివి కర్తవ్య పాలకా

రామచంద్రుని దూత విమల కీర్తి!

వ్యాకరణమునీదు వాగ్ధాత నీవుగా

ఆడితప్పనివాడ యంజి సుతుడ!

ఆ॥వె॥

లక్ష లాదిమంది లంక సైనికులెల్ల

ఘోర యసురభలగ వీర మూక

బాసిరేయశువులు భయముతో నినుజూచి

పవన పుత్ర హనుమ పరమతేజ!